MAKRO (Yakın Plan) FOTOĞRAF

Bu nedenle iyi bir bilginin yanısıra makro fotograf için iyi bir SLR fotograf makinesi, sabit çekim yapmamızı sağlayacak sehpa (makro için özel tasarımlı olanlar tercih edilmelidir), makro objektif, close – up filtre, uzatma tüpü (extension tube), körük (bellows), makro flaş (ring flash) gibi araçlara ihtiyaç vardır.

MAKRO OBJEKTİFLER :

Konuyu 1 / 2 veya 1 / 1 kadar büyütebilen, özel oalrak dizayn edeilmiş, çözme gücü yüksek, kaliteli ve biraz da pahalı olan objektiflerdir. Değişik markalar, değişik odak uzaklığında makro objektif sunmaktadır.  NIKON firmasının 55 mm, 105 mm ve 200 mm odak uzaklığında ürettiği üç ayrı objektifi vardır.

55 mm , 1 / 2 oranında büyütme yapısıyla bir çok çekimde yeterli sayılabilmektedir. Ancak böcek, kelebek çekimleri yaparken, ürkütmemek için yaklaşmamak  gerekmektedir. Bu durumda 105 mm veya 200 mm uygun objektif olacaktır.

UZATMA TÜPÜ (EXTENSION TUBE)

Uzatma tüpleri (ara halka da denir) objektifle gövde arsına takılan değişik kalınlıklarda (4 mm’den 10 cm’ye kadar) boş halkalardır. Görüntü kaybına neden olmazlar ama tüpün kalınlığı oranında ışık geçirgenliğinin azalmasına neden olurlar. Objektiflere göre daha ucuz oldukları için tercih edilen tüplerin bu dezavantajları sağladıkları büyütme göz önünde bulundurulunca kabul edilebilir gözükmektedir. Bir tüpün ne kadar büyüteceğini hesaplamak için tüpün kalınlığını kullanılan objektifin odak uzaklığına böleriz. Örneğin : 25 mm bir tüpü 50 mm’lik bir objektifle kullandığımızda 1 / 2 oranında bir büyüme sağlamış oluruz.

Uzatma tüplerinin kalınlığı arttığı oranda çekilen konu büyür. Geniş açılı bir objektifte kullanılan tüp daha çok büyüme sağlar ama oldukça yaklaşmak gerekir. Kelebek böcek gibi ürkebilecek konu çekimleri sırasında uzatma tüpünü daha yüksek odaklı objektiflerde kullanmak (135 mm , 200 mm vb) daha doğru ve rahat olacaktır.

KÖRÜK (BELLOWS)

Uzatma tüpü (extension tube) ile aynı işlevi görür. Gövde ile objektif arasında hareket eden bir ray sistemi ile yerleştirilir ve odak uzaklığı mesafesini arttırarak görüntüde büyümeyi sağlar. Körüklerle oldukça yüksek oranda ( x 10) büyüme sağlanabilmektedir.

YAKINLAŞTIRICI MERCEKLER (Close – up)

Objektif ve tüpe göre daha ekonomik araçlardır. Objektifin önüne filtre gibi takılır. Kalınlıklarına ve üst üste takılarak kullanılmalarına göre büyütme sağlarlar. Diyopri değerleri üzerilerinde yazar ( +1, +2, +3 gibi) . Her değer kendinden bir önceki değerin iki katı büyüme sağlar. Ayrı kullanılabileceği gibi üst üste takıalrak da kullanılabilirler. Ancak objektif ve uzatma tüplerine göre dezavantajları görüntü kaybı oluşturmalalarıdır. Özellikle köşelere doğru dağılma ve keskinlik kayıpları belirgindir.

MAKRO FLAŞ (RING FLASH)

Işığın yetersiz olduğu ortamlarda çekim süresi uazayabilir. Böyle zamanlarda hareketli konuları çekmek zorlaşır. Bu durumda makro flaş, ışık ve dolayısıyla hız sorununu çözer. Objektifin önüne takılan flaşlar değişik marka ve güçlerde üretilmektedir.

Kullanılacak diyafram değeri flaşmetre ile okunur ya da flaşın üzerinde yazılmış olan

tablodaki dğerler uygulanır.

DAHA İYİ MAKRO FOTOGRAF ÇEKMEK

Gerekenler :

1.) TRIPOD (Üç Ayak) :

Netlik yapılan yerin yakın olması ve alan derinliğinin sınırlı olması nedeniyle genellikle en kısık diyafram (f : 32) seçileceğinden enstantane hızında düşüş olacaktır. Bu nedenle hem konuya yeterince doğru ve rahat yakınlaşabilmek hem de titreşimi yok etmek için mutlaka tripod kullanılmalıdır. Değişik açı ve yüksekliklerde çekim yapabilmek için makro aparatı olan tripodlar en uygun olanlardır.

2.) SELF TIMER :

(Kendi kendine çekim Modu) : Makro çekim sırasında deklanşöre basıldığında az da olsa bir titreşim ve bunun sonucu görüntüde netlik kaybı olabileceğinden dolayı SELF TIMER modunun 3 veya 5 saniyeye ayarlanması bu problemi ortadan kaldıracaktır. Manuel gövdelerde deklaşör kablosu kullanılabilmektedir. Daha yeni makinelerde ise uzaktan kumanda ile çekim olanağı da vardır.

3.) IŞIĞIN KONUMU :

Makro çekimlerde konuya doğrudan gelen ışık altında çalışmaktan kaçının. Güneş veya flaş gibi tek noktadan gelen sert ışık, yüzey üzerinde patlamalar ve beyaz bölgeler oluşturacaktır. Dokuda detaylı görüntü kaybolacak, gölgede kalan kısımlarda aşırı kararmalar oluşacaktır.

Bu durumda ışık ile çekilen konun arasına bir engel koymak doğru olacaktır. Aydınger, ince bez vb. bir madde ile sertliği azaltılan çekiminiz için ideal olacaktır. Işık miktarında az da olsa bir azalma olacaktır ama detaylardaki görünütü güzelliği buna değecektir.

Işık miktarı ne kadar çok olursa o kadar daha hızlı çekim yaparak hareketli konuları yakalayabilir, alan derinliğini arttırarak daha çok net bölge görüntülebilirsiniz. Ayrıca yüksek ışık ortamında arkadaki kirliliği de daha az görüneceğinden konunuz daha ön plana çıkacaktır.

MAKRO ÇEKİMDE ÖNERİLER

1.) Malzemelerinizi ve onlarla yapabileceğiniz azami çalışmayı iyi öğrenin.

2.)Yanınızda ışığı yansıtmak için küçük bir folyo, arka plandaki istenmeyen görüntüleri kapatmak için siyah bir bez bulundurun.

3.) Hareketli bir konu peşindeyseniz diyafram ve enstantane ölçümlerinizi önceden ayarlayıp hazırda bekleyin.

4.) Işığın yönü ve şiddetine dikkat edin.

5.) Konunun bazı noktalarında yansıyan ışığı yok etmek için polarize filtre kullanın, böylece daha keskin hatlar ve renkler elde edersiniz.

6.) En kısık diyafram açıklığını ( f : 32 vb) kullanmaya dikkat edin.

7.) Çiçeği çekmeden önce bir kaç ayrı yön ve yükseklikten inceleyin. Arka plana katıp katmayacağınız görüntüleri tesbit edin.

8.) Arka planda veya zeminde görüntü kirliliği yapabilecek kuru ot ve yaprak varsa termizleyin.

9.) Çiçeğin poz ölçümünü 15 cm kadar uzaktan yapın ve ölçümü kilitleyip yaklaşarak çekin. Farklı açıklıklar istiyorsanız negatif filmde 1 stop, pozitif filmde 1 / 2 stop alt ve üst değerlerde çekerek gruplama (bracketing) yapabilirsiniz.

10.) Doğada gezinirken bastığımız bir yaprak dahi muhteşem bir makro görüntü verebilir. Dikkatle inceleyin ve makro objektifle mutlaka bakın. Ummadığınız bir parçadan çok farklı görüntüler elde edebilirsiniz.

DETAY FOTOGRAFLARI

Bir bütünün küçük ve dar bir alanının çekimidir. (Kapının tokmağı, kayığın çapası, kilidin paslı bölgesi, dökülen boya gibi) Bunun için uzun odaklı bir tele objektif (100 mm, 200 mm, 300 mm vb) yeterlidir.

Bir bütünden detay alırken ya bütünü anlatan bir kareleme yapabilirsiniz ya da tamamıyla farklı bir görüntü oluşturan ve insanlara çeşitli yorumlar yaptırabilen bir

çekim yapabilirsiniz. Tercih sizin. Bazen “Bu nedir ki ?” dedirtmek de hoş olabilir. Ama yine unutmamız gereken şey fotografçılık kuralları, güçlü bir kompozisyon oluşturma, keskinlik vb kriterlerdir. Polarize kullanmak hatları belirginleştirip renkleri doygunlaştıracağından tercih edilebilir. Ayrıca detayları güçlü kılan grafik görüntüleri de çekmeyi ihmal etmeyin.

Makro ve detay konusunda sayfalar dolusu bilgi ve tecrübe yazılabilir. Kanımca bu kadar bilgi çalışmamız için yeterli oalcaktır. Sizi ve başkalarını mutlu edecek makro ve detay fotografları çekmeniz dileği ile. Başarılar.

Makro fotograf çekerken arka plandaki istenmeyen görüntüleri temizlemek gerekir. Eğer mümkün değilse diyaframı 1 – 2 stop açarak Alan Derinliği’ni azaltarak istenmeyen görüntüleri fon haline getirebiliriz.

Çiçek çekimleri sırasında küçük bir alan büyütülerek çekildiği için yan ögelere dikkat etmek gerekir. Mümkün olduğunca az öge kare içine alınarak konunun bütünlüğü korunur. Ayrıca aynı rengin tonları da kullanılarak dingin bir görüntü sağlanabilir.

Arka plan mümkün olduğunca koyu olmalı ki ana öge daha çok öne çıksın. Bunu da gölge alanları arka planda kullanarak elde edebiliriz.
































Çantamızda bulunduracağımız siyah bir bez fotografta olduğu gibi arka planı koyulaştırmamıza yardımcı olacaktır. Aksi takdirde arkada görülecek ögeler, lale görüntüsünün etkisini azaltacaktır.

Umulmadık objelere makro objektiften bakıldığında harika görüntüler elde edebilirsiniz. Netliği farklı yerlere yaparak aynı konudan bir kaç fotograf çıkarabilirsiniz. Tabii her zaman olduğu gibi kompozisyondaki kuralları  uygulamayı unutmamak şartıyla...

Çiçek çekimlerinde konu sabit olduğu için farklı yakınlıklarda çekimler denenmelidir. Bu denemeler fotografta olduğu gibi bir lale içini böcek şeklinde görüntülemenizi sağlayabilir.

Detay fotograflarında uygulayacağınız “ritm” kuralı ışığın da yardımıyla güzel görüntü verecektir. Tabii ki arka planı temizlemek ve koyulaştırmak kaydıyla ...

Ters ışık uygulamasını makroda kullanmak iyi sonuç verebilir. Işık geçirgenliği yüksek yaprakları ters ışıkta çekmek dokularını daha çok ortaya çıkarır.

Makro objektiften bakmak her zaman ayrıcalıklı görüntüler elde etmenizi sağlar. Bir buz parçasına yaklaşarak yandaki görüntüyü elde edebilirsiniz. Işığın doğal olmasına ve arka plana bir renk konulmasına dikkat edilmesi kaydıyla ...

Yanal ışık ahşap dokuların iyice ortaya çıkmasını sağlar. İyi bir kareleme ile bu dokuları detay fotografı olarak görünütüleyebiliriz. Özellikle tarihi kapılara dikkatlice bakmak faydalı olacaktır.

Çeşitli yüzeyler üzerindeki (metal, ahşap, duvar vb.) dökülmüş boyalar detay fotografçılığının vazgeçilmez kaynaklarıdır. Şekillerden yorumlar çıkaracak biçimde fotograflandığında sürpriz detay fotografları elde edebilirsiniz.

Bir arabanın küçük bir ayrıntısını gölgesi ile birlikte görüntülemek farklı bir tad verir. Yansıma olabilecek yüzeyler için polarize filtre kullanılması iyi olur. Bu filtre aynı zamanda renkleri de abartarak fotografınızın görünümünü daha da güzelleştirir.

Web site : www.mehmethoca.net
Eğitim ve Atölye : www.fototrek.com