Geçen yazıda, İstanbul Modern’de gerçekleştirilen “Rus Fotoğrafında Resimsellik-Sessiz Direniş” sergisi ve resimsel fotoğraf üzerinde durulmuştu. Bu yazıda da, Beaumont Newhall’ın kitabından seçilen Alfred Stieglitz’in kısa bir yazısını paylaşmak istiyorum. Amerikan resimsel fotoğrafının ve resimsel (pictorial) fotoğraf akımının en önemli oluşumlarından biri olarak kabul gören Photo-Secession grubu kendi alanında döneme damgasını vurmuştur. Bu grubun başı olarak kabul edebileceğimiz Alfred Stieglitz, yaptıklarıyla Londra ve Paris’te de oldukça iyi karşılanmıştı. Grubun en göze çarpan isimleri arasında gösterebileceğimiz, Philadelphia Fotoğraf Topluluğundan John G.Bullock, Eugene, Käsabier, Joseph Keiley, grubun önemli eleştirmenlerinden ve yayıncılarından Edward Steichen, Clarence H.White 1900’lerde ulusal ve uluslararası birçok sanat fotoğrafı sergisi düzenliyorlardı. (2)  En çok New York’ta etkin olan bu grup, Stieglitz’in editörlüğünü yaptığı Camera Work adlı bir dergi de çıkarıyordu. Stieglitz’in Amerikan resimsel fotoğrafının elit kanadının oluşumunda üstlendiği çetin rol yeterli ilgiyi görmüştür. Bu yazıda da, Stieglitz’in Photo-Secession grubunun aslında tam olarak neyin içerisinden çıktığı ve neye karşı durduğu politik bir söylemle ifade edilmeye çalışıldığı görülmektedir. Resimsel fotoğrafın, Amerikan fotoğrafındaki yansıması Stieglitz’in kaleminden…

“Fotoğraf kuluplerini ikna etmekle uğraşan Alfred Stieglitz, 1903 yılında, Amerika’da fotoğrafın bir sanat olarak fark edilmesini amaçlayan yüksek estetik ölçütler taşıyacak sergiler organize etmek amacıyla yaptığı birçok başarısız girişimden oldukça sıkılmış ve bu savaşı kendi omuzlarına almıştı. Gertrude Käsebier, Clarence H.White ve Eduard J.Steichen’ın yer aldığı, arkadaşlarının oluşturduğu hevesli bir işbirliği içerisinde, akademik kurumdan ayrılan bir grup sanatçının kendilerine “Secession” adını verdiği Almanya ve Avusturya’da geçirdiği senelerin anısına, Photo-Secession adını verdiği gayri resmi bir topluluk kurdu. Stieglitz fotoğraf dergilerine grubun hedeflerini açıklayan bir çok makale yazmıştır, ancak, Photo-Secession grubunun amacını ve diğer fotoğrafçılara bir çağrı niteliğinde olan en öz tanım, 1903 yılında The Bausch&Lomb lensleriyle çekilmiş ve ödül almış fotoğrafların broşüründe çıkan bir tanıtım yazısıydı. Stieglitz, Sokak-Kış/ The Street-Winter adlı fotoğrafı ile büyük ödülü almış, broşürde de bir yazı ile bunu belirtmiştir.

Çağların gelişimi herzaman ileriye doğru olsa da, kesintisiz bir biçimde değil, ritmik bir şekilde ilerlemiştir. İnsan etkinliklerinin bütün evresinde kitlelerin eğilimi değişmez bir biçimde aşırı tutuculuk yönünde olmuştur. Gelişim sadece, devrimcinin kitleleri kesin bir ataletten kurtaran en uç öğretimi ve fanatik coşkusu sayesinde başarıyla tamamlanmıştır. Bugün tutucu olarak kabul edilen dün devrimci olarak kınanıyordu. İnsanoğlu, en radikaline kadar büyük çoğunlukla bu ilerleyişine bir minnet borçludur. Bu ülkede de fotoğraf bu kuralı takip etti ve istisna bir ayırım olarak değerlendirilen ne kadar başarı varsa, radikal denilen bu coşkulu insanların çabaları sayesinde elde edildi. Doğru, ancak, bu gelişimin genel kuralına bağlı olarak, fotoğrafın gelişimiyle son derece ilgili olanlara kadar, sanatın sınırları boyunca protestolarını kitlelerin gericiliklerine karşı göstermeyi zorlamakla geçmiş, sonuçlar çok acı kavgaların sonucunda başarılmıştır.  Bu protesto ve kuramcının ruhundan çıkan bu ayrılma (secession), en sonunda kendi ifadesini Photo-Secession grubunun kurulmasında bulmuştur. Amacı, resimsel fotoğrafa kendini adamış, bu farklılığın tanınmasında gayret gösteren; sanatın hizmetçisi gibi değil, ancak fotoğrafı bireysel dışavurumu ayıran bir araç (medium) olarak gören Amerikalı fotoğrafçıların bir arada olmasıdır. Üyelerinin tutumları, cahillerin ve eğitimsizlerin sahte tutumlarına ve büyük bir çoğunluğunu sergi otoritelerini oluşturanlara karşı bir isyandır. Bu grubun üyesi (The Secessionist) yanılmazlığa hiçbir talep bırakmadığı gibi, kendi kaderini bir inançla da örtüştürmez, ancak kendi fotografik kurtuluşunu ortaya çıkarma hakkını talep eder.”

Orijinal metinden ceviri: Elif VARGI

elifvargi@gmail.com  


(1) NEWHALL, Beaumont. The History of photography : from 1839 to the present ,London : Secker and Warburg, 1982:167.
(2) ROSENBLUM, Naomi. A world history of photography. New York : Abbeville Press, 1997:325.

Use By Author Permission Only.