Bu ay ilk kez dergimizde yer alacak olan köşemizde fotoğraf ve fotoğrafçılık ile ilgili popüler ve merak edilen konular hakkında her kesimden en az on farklı fotoğrafçının görüşünü alarak sunmaya çalışacağız. Sizin de merak ettiğiniz ve bu alanda işlenmesini istediğiniz sorular var ise yorum kısmından bize ulaşarak sonraki sayılarda sorularınızla yer alabilirsiniz.
AYIN SORUSU: “Fotoğraf Eleştiri Siteleri Geliştirici mi Yoksa Kısıtlayıcı mı?”
Ahmet Çiçek
Yaş: 26
Meslek: Bilg.Programcısı/Fotoğrafçı
(http://ahmetcicek.deviantart.com)
Fotoğraf ve fotoğrafçılığın bir meslekten de öte, dijital devriminin önemli bir etkisi ile daha bir hobi görünümü kazanmış olması profesyonel fotoğrafçılığa olumlu katkılar sağladığı gibi bir çok olumsuz etkisi de olmuştur. Bunun en farkedilir yansımasını fotoğraf eleştiri sitelerini incelediğimizde görmemiz mümkün. Fotoğrafla ilgili hiç bir bilgisi olmayan insanlar bile üye olup fotoğraf ve yorumları incelediklerinde fotoğrafı fotoğraf yapan faktörleri temel olarak öğrenip kendi kendine belli bir seviyeye getirebiliyorlar (dı). Neden bugün bu mümkün olamıyor?
Fotoğrafa yoğunlaşan ilginin bir sonucu olarak fotoğraf eleştiri siteleri daha fazla ilgi görmeye ve daha fazla üye almaya başladılar. Bu siteler ilk zamanlar, fotoğrafa gönül vermiş ve bilgisini paylaşmaktan çekinmeyen özverili profesyonellerle iletişime geçilebilecek ortamlar iken bugün yeni başlayan amatörlerin büyük bir çoğunluğu bir izleyici olmayı tercih etmek yerine, "Bu fotoğrafı beğenmedim" gibi teknikten uzak veyahut da "Işık patlamış, kadraj yamuk" deyip öğrendikleri bir kaç kavram ile bir profesyonel edası ile kırıcı yorumlar yapıp egolarını tatmin ettiği ortamlara dönüşmüştür. Bu sitelerde arkadaş grubu oluşması sureti ile puan-yorum dengesizlikleri de oluşabiliyor. Hatta bu kimi zaman çete kavgası havasına bürünebiliyor :-) Bu sitelerdeki yorum adetlerinin fazla olması nedeni ile kendi fotoğraflarına daha fazla yorum alan, ve fotoğrafçılığı öğrenme amacını aşıp yüksek puan hırsına dönüşen bu davranışlar fotoğrafçılığın kirlenmesine ve profesyonellerin bu sitelerden ayrılıp bu siteleri yeni üyeleri ile kendi haline bırakmasına ve kaynaksız kulaktan dolma gerçekle, teknikle, estetikle alakası olmayan yorumların cirit attığı bir ortama dönüşmesine neden olmaktadır.
Bu konuda alınabilecek önlem, üye alımlarının kıstaslarının daraltılması, kayıt esnasında daha fazla kişisel ve mesleki bilgi talep edilmesi ve sitenin üye sayısı kaygısı taşımayan, kaliteli bir fotoğraf eleştiri sitesi olmakta ısrarlı davranmasıdır.
Ali Emre Çetiner
Yaş: 39
Meslek: Öğretim Görevlisi, 4 yıldır amatör olarak fotoğraf çekiyor.
(http://www.fotokritik.com/kullanici/?id=32788)
Fotoğraf ile ilişkisi olan neredeyse her insanın mutlaka internet siteleri ile ilişkisi bir şekilde oluyor. Bana göre; eğitim ve kişilik olarak belli bir seviyede olan biri için bu siteler mutlaka yararlı oluyor. Ancak internet sitelerinin kontrol zorluğu, ticari kaygı gibi bir takım nedenler yüzünden özellikle yeni başlayan arkadaşların yanlış yönlenebilmesine neden olabiliyor. Kendi adıma beni çok geliştirdiğini söylemeliyim. Yeni arkadaşlar, bakış açılarını görmek, tanımak güzel bir deneyim
Alper Elitok
Yaş: 36
Meslek: Diş Hekimi, EFSAD 2. başkanı
(http://www.fotokritik.com/kullanici/?id=20584)
Bu sorudaki iki önermenin de doğru yanları var.
Geliştirici çünkü; fotoğraf çekenler için, fotoğraflarının binlerce kişi tarafindan izleneceği düşüncesi daha özenli ve yaratıcı çalışmalar yapmaya zorluyor.
Fotoğraflarını paylaşma imkanı bulamayanlar (sergi, slayt gösterileri vb.) sanal olarak portfolyolarını bir izleyici kitlesine sunabiliyor.
Ayrıca alınan yapıcı eleştiriler fotoğrafçının hatalarını görerek kendini geliştirmesini sağlıyor.
Kısıtlayıcı çünkü; fotoğrafçı, siteye fotoğraf yüklerken bir ödül elde etme istegindedir. Bu beğenilmek, övgü - olumlu eleştiri almak, günün-ayın fotoğrafı/fotoğrafçısı seçilmek gibi bir istektir. Bu da site üyelerinin oyları /puanlarıyla gerçekleşir. Sonuçta fotoğraf doktorası yapmış bir üyenin oyu ile eline fotoğraf makinesini dün almış bir üyenin eşit oy hakkı olduğuna göre (hatta ikinci tip üye sayısı nın istatiksel olarak daha fazla olduğunu biliyoruz) bu fotoğrafcı için kısıtlayıcı bir unsurdur.
Çünkü ödül alabilmek için çoğunluğun beğeneceği fotoğrafı çekmek-yüklemek zorundadır. Bu da fotoğrafçının kendi tarzı dışına çıkması veya kendi tarzını oluşturamaması demektir ki oldukça kısıtlayıcı bir durumdur.
Aytuğ Sezgiç
Yaş: 26
Meslek: Dış Ticaret Operasyon Sorumlusu, 2 yıldır amatör olarak fotoğraf çekiyor
(http://www.fotokritik.com/kullanici/?id=47465)
Tüm olumsuzluklara rağmen (puanlama kriterleri ve dağılımı, eleştiri yazma sayısı vb.) fotoğraf sitelerinin geliştirici ve öğretici bir yanı olduğunu ve fotoğrafa olan ilginin siteler dolayısıyla eskiye nazaran arttığını düşünüyorum.
Berna Akcan
Yaş 39
Meslek: Üst düzey yönetici asistanı, 1 yıldır amatör olarak fotoğraf çekiyor.
(http://www.fotokritik.com/kullanici/?id=2396)
Benim için geliştirici olmuştu, fotoğraf paylaşım sitelerindeki yorumlar. Ama tabii ki yorumu yapanın kim olduğu da önemli bu noktada. Kimi yorumlar benim için daha değerli olmuştur, nedeni de fotoğraf bilgisine ve fotoğraflarına güvenip inandığım kişiler tarafından, başarılı bulunan kişiler tarafından yapılması idi. İyi eleştiri almak anlamında söylemiyorum. Aksine beni "şöyle yapsan daha iyi olur ya da bunu böyle yapsan daha iyiydi" gibi yol gosterip öğretenlerin eleştirilerini kastediyorum elbette. Bir de kişinin ne almak istediğine bağlı, bu sitelerden ne elde etmek istediğine bağlı bu biraz da. "Aa ne hoş foto! aman ne güzel cekmişsin!" ile tatmin olmak mı, yoksa "nerde yanlış yapmışım ya da daha iyi nasıl yapabilirim?" in cevabını almak mı?
Derya Dikyol
Yaş 29
Meslek: Öğretim Görevlisi, 3 yıldır amatör olarak fotoğraf çekiyor.
(http://www.fotokritik.com/kullanici/portfolyo.php?id=34866)
Fotograf eleştiri siteleri başlangıç aşamasında oldukça geliştirici. Çünkü sitede gördüğünüz her fotograf, yaptığınız yüklediğiniz fotografa gelen her eleştiri size yeni ufuklar açıyor. Birşeyler öğretiyor, hevesinizi arttırıyor. Fotograf çekmek, fotografı düşünmek, gördüğünüz herşeyi fotograf karesine sığdırabilme çabası ile hayattan bir nevi kopuk geçen sancılı dönem sonrası öğrendiklerinizi, gördüklerinizi kendi yorumunuzla sunmaya çabalıyorsunuz. Ancak tüm bunlardan sonra site içerisinde gelişen sanal arkadaşlıklar neticesinde yapılan sadece beğeni eleştirileri, sürekli birbirinin tekrarı karelerin yüklenmesi ve bunların pohpohlanması gibi sebepler sıkılmanıza ve neticesinde artık gelişiminiz için başka mecralar aramanıza neden oluyor. Aslında aldığınız eleştirilerin “sen artık oldun” tadında olması ya da fotografa yeni başlamış birinin ukalaca sözleri de yine olumsuz etkiler arasında. Sonuç olarak bu tür eleştiri siteleri gelişime yardımcı fakat tek başına elbette yeterli değil. Gelişim ise fotografçının kendi isteğine, hayal gücüne ve emeğine bağlı.
Doğan Alpay
Yaş: 45
Meslek: Yönetici, 3 yıldır amatör olarak fotoğraf çekiyor.
(http://www.fotokritik.com/kullanici/?id=9951)
Merhaba Fotoğraf Dostları,
İnternet ortamının doğru kullanıldığında bilgi paylaşımı konusunda ne kadar güçlü bir kaynak olduğu tartışmasız bir gerçek. Bu çerçevede düşünüldüğünde fotoğraf sanatına katkısı oldukça fazla.
Ben fotoğrafa lise döneminde ilgi duymaya başlamama rağmen o günkü imkanlar ve bilgi kaynakları bu günkü kadar fazla olmadığı için yoğun olarak ilgilenemedim, ta ki üç sene öncesinde tesadüfen dijital bir makine sahibi olana kadar. İşte o zaman fotoğraf ile ilgili bilgiye ulaşmak konusundaki kolaylık fotoğrafla daha yoğun ilgilenmeme sebep oldu. Temel kurallar ve bilgileri aldıktan sonraki ve bence en önemli aşama olan etkileşimli pratik eğitim konusunda yine internet ve fotoğraf paylaşım sitelerinden çok faydalandım. Bu sitelerin bir başka güzel yanı son derece sosyal bir yapıya sahip olmaları. Fotoğraf sitelerinden bu güne kadar birçok ilden ve ilçeden bir sürü fotoğraf ustası ile tanışma, bir sürü dostluklar edinme fırsatım oldu. Şimdilerde fotoğrafın bana katkılarını gözlediğim için etrafımdaki hemen herkese fotoğrafı hararetle öneriyorum ve pratik eğitimlerini alabilecekleri yer olarak fotoğraf sitelerini öneriyorum.
Tüm fotoğraf dostlarına ışığı ve fotoğrafı bol günler dilerim.
Kevser Demirkıran
Yaş: 31
Meslek: Grafik Tasarım Öğretmeni, Amatör Fotoğrafçı.
(http://evser.deviantart.com/)
Fotoğraf siteleri gelişim için oldukça faydalı fakat, yorumlar bazen yıldırıcı ya da pohpohlamak adına yanıltıcı olabiliyor. Bu da çok sevdiği bu hobiden insanı soğutabiliyor...
Bu tür faaliyetler içinde bulunanların kendini tam anlamıyla olmasa da kısmen yetiştirmelerini temenni ederdim.
Sitelerde fotoğraf çekmeyi bilmeyen ya da anı fotoğraflarının sanatsal çalışma olduğunu sanan binlerce üye var ve bunlarla sürekli muhatap olmak durumunda kalmak bazen can sıkabiliyor. Kısaca sitelerin doğru ellerde çok yararlı olacağına inanlardanım…
Mehmet Turgut
Yaş: 30
Meslek: Fotoğrafçı
(http://www.mehmetturgut.com)
Kesinlikle geliştirici olduğunu düşünüyorum.
Çağımızın en popüler sanat akımı fotoğraf ve bunun başlıca sebeplerinden birisi de bu paylaşım siteleridir.
M. Ozan Hazer
Yaş:30
Fotokritik Yöneticisi
(http://www.fotokritik.com/kullanici/?id=2)
Şöyle söyleyeyim;
Fotoğraf eleştiri siteleri insanların birbirlerine eleştiri yapmalarında aracı rol oynarlar. Günlük hayattaki eleştirilerden farklı olarak insanların daha özgür eleştiri yapmalarına ve herkesin eleştiri yapmasına imkan sağlarlar. Bu iki farklılığın kısıtlayıcı ve geliştirici etkileri vardır, ancak hangi yönde etkileneceği fotoğrafçının kendisine bağlıdır. Internet üzerinden gelen eleştiriler arasından fotoğrafçı, kendini geliştirebileceği yönde olanları alıp yeteneklerini geliştirmeli fakat eleştirilerden gereğinden fazla etkilenmemelidir. Fotoğraf eleştiri sitelerinde fotoğrafçı kendini diğer sanatçı ve zanaatçılarla karşılaştırma imkanı da bulur. Bu imkan ve her kesimden aldığı eleştiriler fotoğrafçının populer fotoğraflardan etkilenmesine ya da çoğunluğun beğenisine uyum sağlama refleksine yol açabilir. Bu etkilenme yaratıcılığı azaltabilir.
Internet üzerinden fazla miktarda fotoğraf paylaşımıyla karşılaşmanın bir başka etkisi de kişiyi kendini ya da başkalarını tekrar ediyormuş psikolojisine sokabilmesidir. Aşırı miktarda fotoğraf izleyince, fotoğrafçının karşılaştığı ya da kurguladığı bir senaryonun daha önce birçok kişi tarafından zaten çekilmiş olabileceği düşüncesi fotoğrafçının üretkenliğini düşürebilir.
Kısıtlar mı geliştirir mi sorusunun cevabı ise bence en başta belirttiğim gibi kişiye bağlı. Eğer fotoğrafçı internetin bu bahsettiğim doğasının bilincinde olursa, bu fırsatları kendini geliştirme yönünde değerlendirebilir.
Ufuk Kıray
Yaş 30
Meslek: Serbest, Amatör fotoğrafçı
(http://www.fotokritik.com/kullanici/?id=10049)
Aslında soru güzel de, genelleme yapmak yanlış biraz. Fotoğraf eleştiri siteleri geliştirici de olabilir, kısıtlayıcı da. Şöyle bakmak gerek. Vücut geliştirmek için bir body salonuna gidiyorsunuz. Pazu yapacaksınız (Pazu yapacaksınız –ki niyetiniz pozometre doğru ölçsün. Şekil değil yani amaç J). Ve size bu amaç doğrultusunda bir dambıl veriliyor. Fakat içi boş. Şimdi iki koşul oluşuyor bu durumda, şayet sizin kolunuz çok zayıf ise, o boş dambılın dahi kendi ağırlığının size bir faydası olacaktır. En azından kolunuzu bu amaç doğrultusunda yukarı aşağıya hareket ettirmenizi sağlayacaktır. O sebeple faydasız görünen eleştiriler dahi sizi bir şekilde amaca doğru hareketlendiren birer etken olacaktır. Bu doğrultuda bakıldığında fotoğraf eleştiri siteleri geliştiricidir.
Aynı zayıf kola,
Ümit Gündüz
Yaş:26
Meslek: Mücevher Tasarımcısı, 1 yıldır amatör olarak fotoğraf çekiyor.
(http://sianxian.deviantart.com/)
%50 %50 aslında. Yapılan eleştirler doğrultusunda algılamayla alakalı. Ama şu bir gerçek ki; teknik açıdan yaklaşımlar bazen kısıtlayıcı hatta geriletici etken olmaktadır. Zira fotoğrafı teknik ve deneysel fotoğrafçılık olarak bilmek ve buna uygun hareket etmek gerekir. Alışılagelmiş, sadece söylemiş olmak için sarfedilen "ışık patlamış, kadraj yamuk, net değil vb" cümleler kişide fotoğraftan soğumaya sebep olabilmektedir. Bu tarz sitelerde ciddi anlamda fotoğrafın ehli kişilerin yorum yapmaması dolayısıyla eleştirilerle bir ilerleme kaydedildiğine inanmayan taraftayım..
TFSF Onaylı Yarışmalar
Photo Contests Under TFSF Patronage
28 Kasım 2008 MERSİN VALİLİĞİ 1.ULUSAL FOTOĞRAF YARIŞMASI "Türkiye Mersin'i Tanıyor"
06 Mart 2009 ZEYTİN DOSTU DERNEĞİ 1.ULUSLARARASI FOTOĞRAF YARIŞMASI "Zeytin ve Zeytinyağı"