Giriş:

İstenmeyen UV ışınlarını ve pusu azaltmak için üretilmiş olan UV ve Skylight filtreleri dünya çapında pek çok fotoğrafçı tarafından yaygın biçimde kullanılmaktadır. UV filtreler görüntünün rengini büyük ölçüde değiştirmezken, Skylight filtreler görüntüdeki renkleri bir miktar ılımlaştırırlar. Adı geçen filtreler takıldıkları objektiflerin ön mercek elemanlarını fiziksel anlamda koruduklarından “koruyucu filtreler” olarak da bilinirler. Renk değişikliğine sebep olmadan, sadece objektifin ön elemanını korumak için üretilmiş düz cam filtreler de bu grupta bulunan, ancak popüler olmayan filtrelerdir.

Ekipmanlarıma karşı dikkatli bir insan olmama rağmen, 19 yıllık amatör fotoğrafçılık serüvenimde, toplam 6 adet UV filtre eskittim. Diğer bir deyişle, eğer objektiflerimin önüne bu filtrelerden takmamış olsaydım şu ana kadar bu filtrelerin takılı olduğu 6 objektif kullanılmaz hale gelebilirdi. Bu nedenle, yeni alınan objektifinizin önüne, daha ilk kullanımdan itibaren koruyucu filtre takmanızı öneririm.

Günümüzde, piyasada farklı markalar altında, farklı tiplerde UV ve Skylight filtreler bulunmaktadır. Bu filtreler pirinç, alüminyum veya plastik halkaya (çerçeve) sahip olabilirler. Bazı filtrelerin üzerinde MC veya Multicoated yazısı bulunurken, bazıları bu özelliğe sahip değildirler.

Hoya Super Pro1 UV


Tiffen Skylight

 

Filtre halkalarından pirinç halkalar en sağlam olanlarıdır. Pirinç halkaların diğer bir avantajı da objektifin önüne vidalarken veya çıkartırken kolay kolay sıkışmamalarıdır. Alüminyum ve plastik filtre halkaları sıkışmaya daha fazla eğilimlidirler. Bu tip halkalar aynı zamanda daha az dayanıklıdırlar. Pirinç halkalı filtrelere kıyasla avantajları daha hafif ve ucuz olmalarıdır. Bir fotoğrafçı için asıl soru tam da bu noktada oluşmaktadır: hangi filtre tipini seçmeliyim?

UV filtreler içlerinden geçen mor ötesi ışık ışınlarının %98 ila 99’unu süzecek şekilde tasarlanırlar. UV ışınları film üzerinde mavimsi bir görünüm oluşumuna sebebiyet verebilirler. Bu etkiler, özellikle yüksek irtifada ve/veya görüntü beyaz bir art alana sahipse daha da belirginleşir.  Skylight filtreler de UV ışınları elemine ederler, ancak görüntüyü ılımlaştıran hafif pembe bir renk de eklerler. Bazı fotoğrafçılar bu etkiyi özellikle de flaşlı çekimlerde ve manzara çekimlerinde faydalı bulurlar. Sayısal çağda, UV filtrelere ihtiyaç daha düşük düzeyde önemlidir çünkü CCD ve CMOS sensorların önündeki bazı katmanlar bu ışınları önemli düzeyde elemine ederler. Fakat görüntüdeki pusu belli ölçüde giderebilmeleri (özellikle manzara fotoğrafçılığında) ve fiziksel olarak objektifin ön elemanını korumaları nedeni ile günümüzde hala önemlidirler.

Modern objektifler ve iyi kalitedeki fotoğraf filtreleri, cam yüzeyleri üzerinde ‘Multicoating (MC)’ denen özel bir kaplamaya sahiptirler. Bu kaplamalar cam yüzeyinden yansımaları önemli ölçüde azalttığı gibi, farklı dalga boylarındaki ışık ışınlarının içlerinden geçmesine de izin verirler. Bu nedenle, “güneş haleleri” denen oluşumu da azaltmaya yardımcı olurlar. Aşağıdaki fotoğraflar (geniş açı zum objektif önüne takılı halde görüntülenmişlerdir), yüzeyi kaplamalı (MC) bir UV filtrenin yansımaları azaltması ve berrak bir görünümün oluşması yönündeki üstünlüğünü açıkça göstermektedir.

Günümüzde piyasadaki kaplamalı koruyucu filtrelerin (MC UV veya MC Skylight) fiyatı kaplamalı olmayanlardan yaklaşık 1/2 – 1/3 oranında daha pahalıdır. Acaba bu fiyat farkını hak etmekte midirler? Bu konuyu açıklığa kavuşturmak için çok basit bir test uyguladım. İlerleyen kısımda bununla ilgili fotoğrafları görmektesiniz.

Test Yöntemi:

Tüm çekimlerde Benbo B1 marka sehpa üzerine monteli Nikon D200 sayısal SLR gövdesi ve buna bağlı Nikon MC-30 kablo deklanşör kullanılmıştır. Makine titreşimine engel olmak için tüm önlemler alınmıştır. 

Fotoğraf makinesinin ayarları şu şekildeydi: ISO: 100, WB: 5000K, JPEG Fine, Single Shot, MF, Mode: A, Matrix metering, EV: -1.0.

Test esnasında 2 farklı objektif kullandım. Bu objektiflere kaplamalı (MC) ve kaplamasız UV filtreler takılı idi. Filtrelerin takıldığı objektifler Tokina 12-24mm f/4 AT-X Pro AF ve Tokina 100-300mm f/4 AT-X AF-II iken, denenen filtreler ise Hama 77mm UV ve Hoya 77mm Super HMC Pro1 UV idi. Işık kaynağı olarak, zemine sabitlenmiş, tek ledli, küçük bir el fenerini objektiflere yönelterek kullandım.

Bulgular:

Şimdi tele-zum objektifle çekilen fotoğraflara bakalım (tüm çekimler 135mm odak ayarında, f/8, 1/6sn örteç hızında gerçekleştirilmiştir):

100-300mm Filtresiz