Yok olmaya yüz tutmuş mesleklerden biri… Şimdi bile bazı insanların mangal kömürcüleri mi? diye sorduklarını düşünüyorum ve biliyorum. Çok değil 1-2 10 yıl içinde ise sanırım fotoğraflardan izleyeceğiz onları sadece.

Çoğumuz için bir tutku bir zevk hafta sonlarını mangal başında dostlarla geçirmek. Nar gibi kızarmış etleri, domatesleri, biberleri izlemek, ya da kor olmuş bir tutam kömür üzerindeki cızırtıları duymak akşamın son demlerinde… Halbuki o bir tutam kömürün ne zorluklarla oraya ulaştığını kaçımız düşündük? Ben dahil sanırım hiçbirimiz, ta ki Sabit Kalfagil hocamızla beraber bir gün bu emekçilere yaptığımız ziyarete kadar en azından ben de bu kalabalığa dahildim. Ve o günden sonra defalarca konuk oldum değişik mekanlarda mangal kömürü üreten emekçilerin torluklarına, çay sohbetlerine dertlerine…

Aslında mangal kömürünün yapım hikayesi bir kurumuş ağaç dalının sofra yanımıza uzanan bir hayat hikayesi… Bu hikaye izin verilen belli orman arazisinden odunların kesimi ile başlıyor ve belli boylarda kesilen bu odunlar ortası ufak bir alanda (yaklaşık 30cm kadar) boşluk bırakacak şekilde dantel gibi işlenip yaklaşık 10-15 tona ulaşan bir kütlenin oluşumuna uzanıyor. Bu kütleye torluk deniyor. Ortadaki boşluk alabildiğine ateş alacak şeylerle dolduruluyor ve bir karışlık bırakılan kanaldan fitille ateşlenecek şekilde hazırlanıyor.

Üzeri bölgeye has toprakla örtüldükten sonra fitil vasıtasıyla ortasından torluk ateşleniyor ve 1 hafta – 10 gün boyunca sürekli olarak için için yanar. Emekçinin ise beklemesi başlar gece gündüz… Torluğun alev alması demek, emeklerin ve geleceğin yanmasıdır onun için ve alınterinin karşılığının kül olmasıdır. Halbuki emeğinin son ürün olarak sofra yanlarında mangalda kül olması gerekir…

 

75 yaşındaki bu genç emekçi bir gün saymış… Bir odunun mangal kömürü olması için çuvala girdiği ana kadar bu ellerden tam 25 kez geçmesi gerekirmiş… Bu ellerin yıpranmasından daha doğal ne olabilirdi ki…

Zaman zaman dumanın rahat çıkışını sağlamak için toprak havalanıyor. Bu gerçek bir emek demek… nefes almanın imkansız olduğu bir yerde dakikalarca toprak havalandırmak…

 

Ben deklanşöre bile öksürüklerle basarken, o dumanın içinde bir hayatı geçirmek…

 

Mağrur ve başları dik, onlarca yıldır yaptıkları işin son temsilcileri olduklarını bilerek… Çocuklarının teker teker verimsizleşen, getirisi az olan bu işten kaçtığını bilerek…

Kimi zaman hayat paylaşmaktır, ailece, çoluk çocuk bir mevsimi küller içinde paylaşmak…

 

Bir de bekleme faslı var ki…  Bir çay arasında, yüzünde isi, emeği görürsünüz. Bakışlarında her sene azaltılan ve sınırlanan kesim sahalarını, geçim sıkıntısını bulabilirsiniz. 
 
Yazı ve Fotoğraflar : Bekir TUĞCU

---

Tüm Hakları Saklıdır © All Rights Reserved

www.fotoritim.com Sitesinde Bulunan Yazılı ve Görsel Eserlerin Bütün Hakları ve Sorumluluğu Eser Sahiplerine Aittir.

All Images and Text Published in www.fotoritim.com are Copyright © Protected by The Author, All Rights Reserved.

Use By Author Permission Only.