Çerkes Karadağ: (Hafif bir tebessüm beliriyor…J) Ekliyor. Fotojournalistler çektiklerini bir dergide yayınlayamıyorsa, bir sanat dergisinde çıkmasını yeğliyorsa orada bir problem var demektir.

PD: İki çay daha gelir ve Çerkes Bey, o dingin yüz ifadesiyle “ Özgün ürün çıkarma konusunda dersini nasıl aldığını öğrendiğimiz özel bir anısını paylaşır”.

Çerkes Karadağ: Ben özellikle genç fotoğrafçıların özgünlük adına emeklerin büyük erozyona uğradığını görüyorum. Dergilerin, müzelerin, yarışmaların ve eski tüfek amatörlerin dayattığı bir fotojournalism teranesinin ardından koşturan heyecanlı amatörlerin emeklerine yazık oluyor. Yanlış bu yönlendirmeler sonucunda kendini sokaklara vurmuş yüzlerce amatörün bu kanallar tarafından desteklenen “fikirsiz sokak fotoğrafları” çöplüğüne dönmemiz uzak bir ihtimal değildir. Dilerseniz kısa bir anımla bunu daha iyi açıklayayım. 20–25 yıl önce, Almanya’da yaşlı bir art dealer’la tanışmıştım Avrupa resmini ve sanatını 2. dünya savaşı sırasında ABD’ye pazarlayan 3 önemli isimden biriydi. (ötekileri Kahnweiller ve Duveen) Ben tanıştığımda bir hayli yaşlıydı ve artık emekliliğini yaşıyordu. Kendisine ilk albümüm “Nüans”ı takdim etmiştim. Kitabımdaki fotoğraflar arasından özellikle “Aynalı nü serisi” üzerinde tüm dikkatini yoğunlaştırdığına tanık olmuştum. Çalışmalarımdan etkilendiğini ifade etmiş ve onları niçin özgün bulduğunu anlatmıştı:

-Bak genç adam! Eğer genç olsaydım bu serinle seni dünyaya taşırabilirdim. Başka çalışmalarına bile gerek yok!

Çok yaşlıydı, 20.yüzyıl insanı, önemli bir adamdı. Kendisinden bunu duyduktan sona, İşte tam o gün hayatımda özgün ürün ortaya çıkarmanın dersini almıştım.

PD: J Çok kıymetli bir anı gerçekten… Özgünlük için ne gerektiğini de hissetmiş olmalısınız?

Çerkes Karadağ: Elbette. Özgün işler ortaya koymak için öncellikle “özgür” olmak gerekiyor. Haksızlık yapmadan şunu da belirtmek gerekir ki, yaptığınız çalışmalar bir başkasınınki ile benzeşebilir. Hatta aynı tema içinde dönüp dolaşabilirsiniz. Ancak özgün işler çıkarmanın tek yolu, tüm benzerliklere rağmen, size özgürlük kazandıran sanatsal birikiminizdir. Elbette söyleminizin bir gerçekle ve bir estetikle dille kişiselleşmesi ve kaynaşması gerekiyor. Sokağın dili geneldir, sanatın dili ise kişisel özellikler taşır. Yaratıcılığı sokak aralarında denetimsiz bir rastlantısallığın dar kulvarına hapsetmemek gerekir. Aksi halde beyinde biten bir fotoğraf için beynin devreden çıkarılması tehlikesi yaygınlaşmaya başlar.

PD: Türk fotoğrafçılığı, hakkında ne düşünüyorsunuz?

Çerkes Karadağ: Türk fotoğrafçıları arasında bol miktarda fantazya işler üretenler var.  Oysa sanat eseri kendi içinde bir bütünlük taşır. Fantazyalar her zaman medyayı cezp etmiştir. Hata fantazyalar herkesi de aynı oranda etkiler. Medya’nın bu anlayışına ve seçimine karşı değilim. Fakat fotoğrafın bir oyun alanı olarak görülmesinde medyanın eşsiz bu katkılarının “at izi ile it izini”nin birbirine karışmasına yol açtığı açık bir gerçek. Medyanın temel kaygısı sanat değil daima haberdir. Hatta böyle bir kaygı taşıması da gerekmez. Medya sanatçı ile medyatik yüzler dengesinde popüler kimliklere daha yakın durduğu için, sanatı medyanın gözlükleriyle değil, kendi dinamikleri açısından görmek gerekiyor. Öte yandan çağın gereği olan fotoğraflar ile çağdaş fotoğrafları da birbirine karıştırmamak gerekir. Kuşkusuz sanatçılarla “Rol modelleri” ni çok iyi ayırt etmek gerekli. Fotoğraf da özgün bir dil oluşturmak için bir serüvene dalıp gitmek gerekir…

PD: Görme kültürü, fotoğrafla ilgilenen, ilgilenmeyen herkesin kitaplığında biliyorsunuz…

Çerkes Karadağ: Görme kültürü serisi, fotoğrafın varlığını sorguladığım bir çalışma. Fotoğrafla ve yaşamla ilişkili kaygılarımın bir ürünü. Fotoğraflarımda farklı bir şeyin savaşını verirken bu kitaplarda ise daha başka şeylerin... Amacım, görüntüyle iç içe olanların görsel motivasyonuna bir katkı sağlamaktır.

PD: Son olarak benim içinde çok önemli olan ve sizden yanıt almaktan özellikle mutluluk duyacağım bir sorum var. Fotoğraf; ölüme inat, yaşama göz kırpıyor öyle değil mi?

Çerkes Karadağ: Fotoğraf var olduğundan bu yana, ölüm yoğunlukla işlenen bir konu oldu. Hatta ilk fotoğrafçıların, ölümü durdurduğuna inanılıyordu. Öyle ki önemli fotoğrafçılardan O.Rejlander, 1840 yılında İsa’nın son yemeğini hazırlayarak, fotoğrafı ölümle ilişkilendiren ilk fotoğrafçı olmuştur. Bu fotoğraf, ilk sanat örnekleri arasında sayılabilecek bir çalışmadır. Fotoğraflar daima, ölüme karşı hayatın kutsallaştırıldığı bir tablo çizmiştir bizlere... Benim için ise, fotoğrafın ölüme engel olduğunun altını çizer bu durum. İnsanların poz verme isteklerini de işte böylesi bir içgüdünün var olmasıyla açıklayabiliriz.

Çok teşekkür ediyorum size, ayırdığınız zaman ve özenle paylaştığınız her şey için…