Burada fotoğrafın algımızda yarattığı hileli bir durum söz konusu. İzleyiciye gösterdiği ile, gerçekte var olan durumun fotoğraf tarafından çarpıtılmasını izliyoruz. Peki, fotoğrafın bize göstermediği şey ne? Aslında burada merdivenlerden inen bir manken yok. O sadece bir reklam panosu, oradaki insanlar da yoldan gelip, geçmekte olan sıradan insanlar. Tek suçları panonun önünde beklemek. Böylelikle panonun içindeki manken fotoğrafı ile bu fotoğrafın içindeki insanlar bir anda aynı karenin içine geçiyorlar. Bizler de sanki bu farklı boyutlardaki figürleri, sanki aynı karedeymişçesine algılıyoruz. Aradaki boyut farkı, ilk başta fotoğraf üzerinde dijital bir manipülasyonun olup olmadığını düşünecektir. E, malum devir “Photoshop” devri, illa ki bir düzenlemeden geçirilmiş olması lazım ki, mankenle insanlar arasında boyut farkı oluşturulmuş olsun. Yoksa bizi nasıl şaşırtmayı başarabilir ki?

Fotoğraf manipülasyon olmadan da aldatır, kandırır. Sadece fotoğrafçının belirlediği kadraj buna yeter de artar bile. Fotoğrafçı kandırmak istiyorsa, çok rahatlıkla kandırabilir, algılarınızı yanıltabilir. Size estetik bir yalan söyler, bu yalanı açıklamadığı sürece, doğruymuş gibi size yutturabilir.

Fotoğraf bakılan bir nesne haline geldiği andan itibaren, izleyici ile arasına bir mesafe koyar. Bu mesafe, belirsiz bir mesafedir aslında. Bir belge niteliğindeki herhangi bir olayı veya kişiyi bize gösterebileceği gibi, bunu çoğu zaman yapmayadabilir. Bu mesafedir izleyiciyi inanıp inandırmama konusunda iki arada bırakan. Sokak fotoğrafçılığında olduğu gibi, bu örnekten bakıldığında, sıradan bir anı belge niteliğine sokarken, algılarımızla da oynar, bizle dalga geçer.

Neden mi? Çünkü fotoğraf izleyicisine hiçbir şey vaat etmez, kendisini izleyicisine sunarken, her an elden kaçıp gitmektedir. Elinizde tuttuğunuz fotoğraf size ait olabilir, ama aslında elinizin altından çoktan kayıp gitmiştir bile. Fotoğraflar aldatır, kandırır, yalan söyler ve sizi de farkında olmadan bu oyuna alet ederler…

Elif VARGI