HAYALET FOTOĞRAFLARI ÜZERİNE

Dünyaca ünlü pop yıldızı Michael Jackson’ın ölümünün hemen ardından, Amerikalı haber sunucusu Larry King, Jackson’ın ağabeyi Jermaine Jackson ile Neverland’te pop ikonunun özel yaşamı hakkında bir röportaj yaptı. Röportajda, Michael Jackson’ın masal kahramanı Peter Pan’in ülkesi Neverland’ten esinlenerek yaptığı çiftlik tanıtıldı. Bu esnada evin bölümlerini gösteren kamera, koridorda bir gölge yakaladı. Koridorun bir ucundan diğerine doğru yürüyen bu gölge, uzun süre ortalığı karıştırmıştı. Güya Michael Jackson’ın ruhu evinde dolaşıyordu (!) Ee, tabi ne de olsa 2 tane otopsi geçirmiş, beyni incelenmek üzere alınmıştı. Adamcağızın bedenini bir türlü rahat bırakmamışlardı ki, ruhu özgürleşsin… Fotoğraftan bu görüntüyü görmeniz neredeyse imkansız, fakat videoyu izlerseniz çok daha rahat görebileceksiniz.

21. yüzyılda olmamız bile, insanın doğaüstü varlıklara olan inancını değiştirmiyor. Bu görüntüler uzun süre Amerikan medyasını oyalamıştı. Bu Michael Jackson’ın ruhu muydu? Yoksa evin çalışanlarından biri miydi? Tabi ki de, evin çalışanlarından birinin ışık önünden geçmesiyle bir gölge oluşmuştu. Doğal olarak, medyada bunu kullanıp Michael Jackson’ın reytinglerini tavana çıkarmıştı. Yaşarken ticaretleşen, markalaşan, meta haline gelen Jackson’ın ölüsü de böylece tekrar o döngü içine girmişti.

Peki, neden insanlar ruh fotoğrafları çeker/çekmeye çalışır/üretir? İnsanoğlunun her zaman görünmeyene, bilinmeyene, gizli doğaüstü güçlerin olduğuna dair bir inanç taşıdığı kesin. Fotoğrafın icat edilmesiyle birlikte de, görünmeyeni görünür kılma çabası fotoğrafçıların aracılığıyla gerçekleştirilmeye çalışılmıştır çoğu zaman…

Bu ilk hayalet fotoğrafları, çift pozlama tekniği sayesinde kazara oluşan fotoğraflardı. Bunları fark eden fotoğrafçılar da, elde ettikleri görüntüler sayesinde hayalet fotoğrafları üretmeye başladılar. Fransa’da E.Buguet, İngiltere’de Fredrick Hudson gibi fotoğrafçılar bu konuda dikkati çeken isimlerden bazıları.

İlk hayalet fotoğrafını yaratan, Amerikalı fotoğrafçı William Mumler (1832-1884) olmuştu. Mumler önce ölmüş kuzeniyle kendi portresini çekmiş, daha sonra Amerikan Sivil Savaşı esnasında yakınlarını kaybeden kişilerin portresini çekmişti. Bunlardan en önemlisi de Mary Todd Lincoln’ün ölmüş eşi Abraham Lincoln’le çektiği fotoğrafıydı. Hikayesi de şöyle:

 

Mary Todd siyah sıkı bir örtü giymiş, yüzünü kapatmıştır. Mumler fotoğrafı çekerken örtüyü çıkarmasını söylemiş, o da tam çekilme esnasında çıkartacağını söylemiştir. Fotoğrafı banyo ettikten sonra, Lincoln’ün karısı olduğunu fark eden Mumler, arkasına Lincoln’ü yerleştirmiştir. Bu fotoğraf, erken dönem hayalet fotoğrafları arasında en çok yayılan fotoğraflardan birisidir. (1)

Mumler bunun gibi çift pozlama (double-exposure) tekniği ile birçok fotoğraf yaratmıştı.

William H. Mumler (1832-1884; active Boston & New York)

"Üstat Herrod trans esnasında. Ruhu hemen arkasında yer alıyor”

Albümin baskı kartvizit, 1888’ler

William H. Mumler ( 1832-1884; active Boston & New York)

“Boston’lı Fransız bayan ve oğlunun ruhu”

Albümin baskı kartvizit, 1868’ler

William H. Mumler ( 1832-1884; active Boston & New York)

“Bir adam ve iki ruh”

Albümin baskı kartvizit, 1870’ler.

William H. Mumler ( 1832-1884; active Boston & New York)

“Moses A. Dow, Waverley Magazin’in editörü, Mabel Warren’ın ruhu ile”

Albümin baskı kartvizit, 1871’ler.

William H. Mumler ( 1832-1884; active Boston & New York)

"Bayan Conant ve erkek kardeşi Charles H. Crowell"

Albümin baskı kartvizit, 1868’ler

“Bilinmeyen Fotoğrafçı, Amerika”

“Papatyalı kadın ve hayalet”

Tintype, 1875’ler

Phillips Bros. (A. H. Phillips ve A. T. Phillips), Pontiac, Michigan

“Kitap okuyan adam ve kadın hayalet”

Albümin baskı kartvizit, 1870’ler

Mumler, bu ürettiği fotoğraflar yüzünden sahtekarlıkla suçlanmıştı. Hakkında açılan davadan beraat etse de, hayatının geri kalanı oldukça kötü geçmiş ve 1884’te fakirlikten öldüğü söylenmektedir.

19. yüzyılda üretilen bu fotoğraflar oldukça popülerdi ve fotoğrafçılar bunlardan epey paralar kazandılar. Hatta Mumler, çektiği bu fotoğraflar sayesinde Amerika’nın ünlü gazetesi Harpers Weekly’e konu bile olmuştu. (2)

Daha önce de belirttiğimiz gibi, insanların gizli bilimlere olan ilgisi yüzyıllardan beri vardı. Fotoğrafın icadı ile, görünmeyeni görünür kılma çabası, insanın öldükten sonra da bir yerlerde yaşıyor olduğu düşüncesi, bu görüntülerle ispatlanmaya çalışıyordu. Bunun açıklaması olarak şunu söyleyebiliriz belki: İnsanın yaşarken verdiği çaba, aslında hayatta kalma çabasıdır. Hayatta yaptığımız tüm etkinlerin altında bu yatar aslında. İnsanların öldükten sonra da, herhangi bir yerde bu hayatlarını başka formlarda devam ettirdiği, başka bir evrende hayatta kaldıklarına inanılır. Ölenin şimdi iyi ve huzurlu olduğunu hayal etme, onun bizi gördüğünü, fakat bizim onları göremediğimizi düşüncesi bundan kaynaklanıyor. Çünkü kaybedilen kişilerin başka bir mekanda ve zamanda hayatta kaldıkları düşüncesi vardır. Hayalet veya ruh fotoğrafları da, bu düşüncenin kurgusunun üzerine oturur ve tam bu noktada devreye girer. Bu ruhların bizimle birlikte olduklarını, etrafımızda görünmez bir şekilde dolaştıklarını “belgelemeye” çalışır.

Günümüzde bile bu fenomen devam ediyor. Dikkat edin, bu fotoğrafları çeken kişiler şöyle derler: “Bu fotoğrafı çektiğimde orada böyle bir şey yoktu! Orada hiç kimse yoktu! Bu fotoğrafın aynısını binlerce kez arka arkaya çektim, fakat sadece bunda görünüyor!”

Mesela 1991’de Amerika’da bir mezarlıkta kızılötesi filmle çekilen bu fotoğrafta, mezartaşının üzerinde oturan bir kadın gözüküyor. Hileli bir fotoğraf olduğu belli. 


Anne-çocuk fotoğrafının hemen sol üst köşesinde yer alan pencereden bakan iki kişi gözüküyor. Bu da ışık aldanmasından kaynaklanan formlar. 


Bu merdivende de rahiplerin durduğu söyleniyor, bu da sadece bir ışık aldanması veya kurgulanmış bir fotoğraf. 



Mezarlıkta çekilen bu fotoğraflarda görülen daire şeklindeki formlara da günümüzde enerji küreleri, ruhsal formlar deniliyor; fakat bunlar sadece havada olan toz parçacıkları. Flaşın patlamasıyla birlikte, parçacık ışığı yansıtıyor ve ortaya böyle görüntüler çıkıyor. 

Bu örnekler çoğaltılabilir. (3)

Bugün bu fotoğrafları yapmak oldukça basit ve çoğunun da bilimsel olarak açıklaması yapılıyor. Daire şeklindeki toz parçacıkları, flashtan kaynaklanan patlamalar, çift pozlamalar, duman şeklindeki biçimler veya ışık aldanmasıyla beynin oluşturduğu bir takım formlar bugün de hayalet/ruh fotoğrafları olarak gösterilmeye çalışılıyor. Nedense bu tür fotoğrafların büyük bir kısmı hep Amerika’dan çıkıyor? Hayalet ve ruhbilim araştırmalarında müthiş bir pazar olduğu kesin. Bunun için biraz internette gezinmeniz yeterli olacaktır. Ruhları bulmaya yarayan elektromanyetik aletler, kameralar, kitaplar, oluşturulan dernekler… hep bu pazarın içerisinde yer alıyor. Tıpkı Michael Jackson örneğinde gördüğümüz gibi, bu sektörün bir parçası haline geliyorlar. Ticarileştirilen bu “hayalet”ler sadece, alım-satım dünyasının ufak birer parçası…

Özetle, erken dönemden başlayan bütün bu çabalar, fotoğrafın görünmeyeni görünür hale getirerek, kendi gücünü ispatlamasından kaynaklanıyordu. Hayalet fotoğrafları, kendisine büyük bir market açtı ve bu gelenek de bugün hala daha devam ediyor… Daha uzun süreler de süreceği kesin…

Elif VARGI

(1) Bkz. http://www.prairieghosts.com/ph_history.html

(2) William Mumler’a ait olan fotoğraflar ve bilgiler

http://www.photographymuseum.com/believe1.html adresinden alınmıştır.

(3) Bu fotoğraflar http://www.ghostresearch.org/ghostpics adresinden alınmıştır.

www.fotoritim.com Sitesinde Bulunan Yazılı ve Görsel Eserlerin Bütün Hakları ve Sorumluluğu Eser Sahiplerine Aittir.

All Images and Text Published in www.fotoritim.com are Copyright © Protected by The Author, All Rights Reserved.

Use By Author Permission Only.