Helen Levitt’in Gözünden New York

Helen Levitt daha çok sokak fotoğrafçılığıyla tanınan, zamanın en az bilinen fakat bir o kadar da övülen fotoğrafçılarından biriydi. Amerikalı ünlü sokak fotoğrafçısı Helen Levitt 1913 yılında New York’ta dünyaya geldi ve 30 Mart 2009 yılında da yine aynı şehirde öldü.

Okuldan ayrıldıktan sonra, kendini fotoğrafçılığa veren Levitt bir dönem reklam fotoğrafçılığı ile uğraşmış, aynı zamanda da çocuklara sanat dersleri vermiştir. Çocukların sokaklara tebeşirle yaptıkları boyamalar, çizimler onun dikkatini çekmiş ve daha çok sokakta oynayan çocukların fotoğraflarını çekmiştir. Daha sonraları bir Leica fotoğraf makinesi alan fotoğrafçı, Walker Evans’la arkadaşlık kurmuş, 1943 yılında da New York Modern Sanatlar Müzesi’nde Edward Steichen küratörlüğünü üstlendiği "Helen Levitt: Çocuk Fotoğrafları" adlı sergisini açmıştır. Daha sonraları ise basında belgesel fotoğrafçılık alanında çalışmıştır.

Guggenheim Foundation, fotoğrafçıya New York’un renkli fotoğraflarını çekmesi için bağışta bulunmuş ve 1965’te ilk kitabı olan A Way of Seeing yayımlanmıştır. 1950’lerin başında artık film yönetmenliğine de soyunan Levitt, James Agee ile çalışmış, belgesel film alanında çalışmalarda bulunmuştur. 1960’larda çektiği birçok fotoğrafı da, 1970’te kendi evinin soyulmasıyla çalınmış, kalan fotoğraflar da Slide Show: The Color Photographs of Helen Levitt adlı kitapta 2005’te yayımlanmıştır.

Levitt’in fotoğraflarına baktığımız zaman, William Butler Yeats’in de belirttiği gibi, bir “masumluk seremonisi” gibidir… Çocukların yollara tebeşirle çizdikleri çizimler bir yana, kendi aralarındaki o masum diyalogları karelerine taşımıştır Levitt… Yolda dans edenler, pencereden bakan kardeşler, küçük bir telefon kulübesine sığmaya çalışanlar, fotoğrafçının gözüne takılan sıradan ve bir o kadar da “özel” ve esprili bir andır.

Kapının önünde oynayan maskeli çocuklar benim dikkatimi çeken fotoğraflarından bir tanesi Levitt’in. En öndeki çocuğun ilerilere doğru olan ciddi ve kendinden emin olan bakışı, her ne kadar “büyük” gibi dursa da, arkadan gelen küçük kızın masumca maskeyi yüzüne bağlaması ile bütün ciddiyet neredeyse bir anda yok oluyor gibi… ve tabii ki ortancanın ayağını merdivene koyuşu… Çocuklar ya birilerini korkutacaklar ya da kendilerince yarattıkları düş dünyasında banka soyacaklar; duruşlarında sezilen ciddiyet “çocuk” olmalarından kaynaklanan ve duruşlarından ötürü bu oyunu bozuyor, izleyicilerin yüzünde de hafif bir tebessüm yaratıyor…

Özellikle de, telefon kulübesine sığmaya çalışanlar… Kilolu olan annelerinin yanına sığmaya çalışan çocuklar tamamen merak duygusunu gösteriyor bizlere… Konuşulan konunun ne olduğu çok da önemli değil, sadece çocukların hiçbir şeyden geri kalmak istememesi, konuşulan konuya ortak olmak istemeleri, kısaca “merak etmeleri”… Her çocuğun yaptığı, kapı aralarında dinledikleri bu özel anlar, şimdi Levitt’in karesinde sıradan ama bir o kadar da özel ve çarpıcı…

1930-1940’ların Amerika’sı, televizyondan önceki ve komşuluğun güzel olduğu zamanlar Levitt’e göre. Fotoğrafa başlama süreci hakkında şunları söylüyor: “İşçi sınıfının fotoğraflarını çekmeye karar verdim ve akımlara katıldım. Birçok akım vardı, sosyalizm, komünizm, her şey olup bitiyordu. Ve daha sonra Cartier Bresson’un fotoğraflarını gördüm ve fotoğrafın bir sanat olabileceğini fark ettim, bu da beni tutkulu yapmıştı.” (1)

Helen Levitt’in çektiği bu fotoğraflar ve sahip olduğu dünya görüşü onu fotoğrafçılar arasında şüphesiz ki farklı bir yere koymaktadır…  

Fotoğraflar, http://www.masters-of-photography.com/L/levitt/levitt.html ve

http://www.lensculture.com/levitt.html adreslerinden alınmıştır.

(2) http://www.npr.org/programs/atc/features/2002/jan/levitt/020117.levitt.html

FOTORİTİM ARŞİVİNDEN :

Elif Vargı : Brassaï’nin “Paris de Nuit“ Albümünden Seçmeler
Elif Vargı : Eugène Atget’in Paris’i
Elif Vargı : Eadweard Muybridge
Elif Vargı : Bir Kadın Fotoğrafçı : Julia Margaret Cameron
Elif Vargı : Fotoğraflar Yalan Söyler mi
Elif Vargı : Foto-Gerçekçilik
Elif Vargı : New York'tan Bir Sergi
Elif Vargı : Kentin Etrafında : Cahilus’un Fotoğrafları Üzerine Bir Deneme Elif Vargı : Resimden Fotoğrafa : Oscar Rejlander ve Hayatın İki Yüzü
Elif Vargı : Soyut Fotoğraf Üzerine Bir Deneme
Elif Vargı : Photo-Secession
Elif Vargı : Sessiz Direniş - Rus Fotoğrafında Resimsellik Sergisi
Elif Vargı : Sanat Tarihi ve Fotoğraf İlişkisi Üzerine Bir Deneme

www.fotoritim.com Sitesinde Bulunan Yazılı ve Görsel Eserlerin Bütün Hakları ve Sorumluluğu Eser Sahiplerine Aittir.

All Images and Text Published in www.fotoritim.com are Copyright © Protected by The Author, All Rights Reserved.

Use By Author Permission Only.