FOTOĞRAFI GÖRMEK

Fotoğraf sanatı, öncelikle bir görebilme sanatıdır. ‘Çünkü fotoğrafta nesnelerin ne olduğu önemli değil, nasıl göründükleri önemlidir’.

Nesneler nasıl görünürler? Biz fotoğrafçılar bunu nasıl fark ederiz? 

Eğitimli gözler çevrede iyi görüneni görebilme yeteneğine sahiptirler.

Çevremize baktığımızda onlarca görüntü ve ışık kombinasyonlarıyla karşı karşıya olduğumuzu görürüz.

Işıklar, tonlar, benekler, hareketler sürekli gelişen ve değişen bir ortam içinde sayısız görüntü biçimleri oluştururlar.

Onlarca kare, onlarca çerçeve ve onlarca görüntü hayatın temposu ve devinimi içinde belirip kaybolur.

Acaba, çevremizde olan biten her şey fotoğraf olarak düşünülebilir mi?

Elbette gözümüzün gördüğü her şeyin fotografik bir değeri vardır. Ve yine gözümüzün gördüğü her şeyi fotoğraflamak mümkündür.

İyi bir fotoğraf, işte çevremizde olup biten her şeyin çok az bir bölümü ve çok kısa bir anıdır.

Yani bizim kaygımız iyi fotoğrafsa eğer, ya nesnelerin iyi göründükleri anları beklemeli ya da bizler onları iyi görünür hale getirmeliyiz.

Konusunun iyi olması kadar, bize ışığıyla hoş görünen, iyi kompoze edilmiş, ilgi çeken görüntülerdir bizi ilgilendiren.

İşte bu görüntüler de çevremizde olup biten her şey içinde bir yerdedir ve kısa bir andadır.

Biz bunu nasıl fark edeceğiz?

İyi görüneni nasıl göreceğiz?

İşte bu da iyi fotoğraf çekmenin temel kuralı,  püf noktasıdır.

Konumuz ne kadar ilginç olursa olsun, nasıl göründüğüdür bizim için gerekli olan.

Dünyanın en iyi portresini kötü ışıkta çekemezsiniz. Çünkü iyi gözükmez ve bu nedenle fotografik izdüşümü etkisiz olur.

Nesnelerin göründüğü açı, göründüğü ışık, göründüğü an.

Hayatın akıp giden süreci içinde bir anda iyi bir bakış iyi bir ifade, iyi bir ışık, iyi bir form vardır.

Fotoğrafa ilk başlayanların en büyük eksiği de budur bence, neyi ne zaman nasıl göreceğine karar verememek.

Ustalar nasıl da hissederler hemen iyi görüneni bulup çıkarmayı. Onun için ustaları çekimlerde takip etmek, gözlemek yeni başlayanlara önemli ipuçları verebilir.

İnsan gözünün objektiflerimizde olmayan müthiş bir uyum yeteneği vardır. Işığı dengeleyerek retinaya düşürür ve aslında iyi gözükmeyen birçok şeyi işte bu uyum yeteneği sayesinde iyi görürüz.

Gözün iyi gördüğü her şeyi maalesef objektiflerimiz göremez.

Objektifin nasıl göreceğini hissetmek ve görmektir asıl olan.

İşte bu aşamada görebilmek ile görememek arasındaki fark otaya çıkar ve fotografik görmenin çizgisi de bu noktadan sonra başlar.

Objektifimizin nasıl gördüğünü görebilmek gözün eğitiminin vardığı bir süreçtir aslında. Yıllarca yapılan çekimler ve elde edilen sonuçlar artık fotoğrafçıya fotografik görme refleksi kazandırmıştır.

Öğrencilerimle yaptığım çekimler esnasında, aniden hiç ummadıkları bir açıya yöneldiğime şaşarlar çoğu kez. Ne yaptığımı yorumlayamazlar başlangıçta. Ortaya çıkan fotoğrafı görünce de şaşkınlıklarını gizleyemezler.

İşte başlangıçta dediğim gibi; çevremizdeki onlarca nesne, leke, biçim ve olay içinde iyi görüneni seçip alabilme yeteneği başarılı fotoğrafların kapılarını aralar bizlere.

Yani nesnelerin ne olduklarının peşine düştüğümüz kadar nasıl göründüklerinin peşine düşmektir bizi iyi fotoğrafın kapılarına götürecek olan.

Sonsöz: Bakmayı, görmeye dönüştürmeyi bilmeliyiz.

Enver ŞENGÜL 
 

FOTORİTİM ARŞİVİNDEN :

Enver Şengül : Fotoğraf ve Kültür  
Enver Şengül : Fotoğrafın Sessizliği
Enver Şengül : Roger Fenton'un Dijital Makinesi Olsaydı
Enver Şengül : Dijital Bombardıman
Enver Şengül : Fotoğrafta Altın Oran
Enver Şengül : Fotoğrafın Paylaşımı ve İnternet  
Enver Şengül : Sanat Fotoğrafında Kompozisyonun Önemi 
Enver Şengül : Fotoğrafın Hızlı Tüketimi 
Enver Şengül : Fotoğraf ve Teknik 
Enver Şengül : Fotoğrafta Arka Plan 
 
Hayallerin Sığınağı Endülüs : Enver Şengül
Enver Şengül : Şehirlerin Sultanı Edirne
Enver Şengül : Son Süpürgeciler