Fotoğraftaki hızlı üretimin ve ardından gelen hızlı tüketimin farkında mısınız?

Dijital fotoğrafçılık, fotoğrafın tekniğini bir anda çok ileri boyutlara taşıdı.

Daha birkaç yıl öncesine kadar filmin dar kalıpları arasına sıkışıp kalan bizler, şimdi sayısal dünyanın sonsuz okyanuslarında özgürce kulaç atmıyor muyuz?

Her birimizin bilmem kaç bin dolarlık ve saniyede bilmem kaç kare çeken makinelerimizle sınırsız fotoğraf çekmenin büyüsüne kapılıp gitmiyor muyuz?

Eskiden ömrü boyunca 5 bin dialık bir arşive sahip olanlar parmakla gösterilirdi. Şimdi 4-5 çekimde bu sayılık dijital fotoğraf arşivine ulaşan arkadaşlarım var.

Geçenlerde yıllardır birlikte dia çektiğim arkadaşımla az ve öz çekmenin gözü eğitime daha çok zorladığını, çok çekip masa üstünde hallederim düşüncesinin görsel eğitimi törpüleyip yüzdesel olarak fotoğraftaki kaliteyi düşürdüğünün sohbetini yaptığımı hatırlıyorum.

Sahiden öyle değil mi?

Bazen dijital makinelerini seri çekime alıp şakır şakır fotoğraf çeken arkadaşlara şaşıp kalıyorum.

Ne yaparlar, nasıl altından çıkarlar birbirine benzeyen onlarca görüntünün?

Ben bir çekimden döndüğümde çektiğim 100 kareyi kafadan elliye düşürdüğümde geriye kalan 50 karenin de aslında kuru bir kalabalık olduğu hissine kapılmıyor da değilim.

Evet, saniyede bilmem kaç kare çeken, kaç bin dolarlık makinelerin piyasaları arttıkça, yine bir saniyede dünya genelinde hafıza kartlarımıza düşen fotoğraf sayısında da o oranda artış oluyor.

Her saniyede üretilen milyonlarca fotoğrafın yine aynı hızla tüketilmesine ne demeli?

Renklerine büyülendiğimiz kelebeklerin ömrü gibi. Çok güzel ve ömrü çok kısa olan fotoğraflar internetin sayısız paylaşım sitelerinde sonsuz bir yarış içinde akıp gidiyorlar.

Hangi siteye kaydolalım, hangisine bakalım, hangisini takip edelim… Bir süre sonra bunun da zevkinin kaçtığını fark ediyorsunuz.

Çünkü bıkmaktan korkuyorsunuz.

Paylaşım sitelerinin sayfalara düşen onlarca, yüzlerce, binlerce fotoğraf.

Popüler paylaşım sitelerinden sadece birine şöyle bir göz attım. Doğa fotoğrafları galerisinde 145.347, insan fotoğrafları galerisinde 106.177 fotoğraf eklenmiş.  Tümü de 800 bin civarında olsa gerek. Sadece bir sitede paylaşıma konan seçilmiş fotoğraf sayısıdır bu.

“İyi fotoğraf akılda kalan fotoğraftır” demiş ustalarımız. Evet, ama hangisini aklımızda tutalım?

Eğer zamanınız varsa- ki günümüz insanının en büyük sorunu zamansızlık- fotoğraf paylaşım sitelerini şöyle bir dolaşın. Fotoğrafların çokluğu ve aynı zamanda güzelliği sizi şaşırtacaktır.

İyi ama güzel fotoğraflar o kadar çoklar ki, son baktığınız güzel fotoğraf, bir saniye öncesini unutturuveriyordu hemen. O da yine kendisinden bir saniye öncesinin iyi fotoğrafını unutturacak nitelikteydi.

Beş on yıl önce müzelerin kapışacağı nitelikteki fotoğraflar şimdi öylesine bir bakılıp geçiliyor.

Ya başarılı fotoğrafçılara ne demeli.

Çok değil beş yıl öncesini bir düşünelim. Bilinen fotoğrafçılar sırça köşklerindeki kalelerinde oturmuyorlar mıydı gururlu ve mağrur bir şekilde.

Şimdi “Dijital Kale”nin yanında ne kale kaldı ne de sırça köşkler…

Büyük dev kaleler onlarca bakımlı küçük, donanımlı ve özgür apartman dairelerinin arasında kaybolup gidiverdi hemencecik.

Yeni, donanımlı ve vizyon sahibi apartman daireleri.

Daha önceki gün fotoğraflarına çok beğenerek izlediğim genç bir fotoğrafçının portfolyosunu hayranlıkla izledikten sonra kişisel bilgilerine bakıp 2 yıl önce fotoğrafa başladığını öğrendiğimde nasıl da şaşırmıştım.

Nasıl olurdu 2 yılda bunca teknik bilgi ve estetik birikim…

İşte dijital devrim bunun gibi onlarca başarılı iyi fotoğrafçılar yaratıyor. Bu fotoğrafçılar da yüzlerce iyi ve başarılı fotoğraf üretiyor.

Üretiyor ama 2 gün sonra yeni ve daha güçlü fotoğrafçıların çıkacağının ipuçlarını da veriyor.

Sistem fotoğraf ve fotoğrafçı üretiyor kısacası. Milyonlarca iyi ve güzel fotoğrafı çeken, on binlerce iyi ve başarılı fotoğrafçı… Ve her gün ortaya çıkan yenileri…

Peki, bu hız ve bu tempo nereye kadar?

Hızla doğan, çabuk ve güzel gelişen ve kısa sürede de yok olan fotoğrafların hızlı tüketimi fotoğrafın karşısına bir tehlike olarak çıkabilir.

Evet,  bence fotoğrafı bekleyen yeni tehlikenin bu olmasından korkuyorum. 

Enver ŞENGÜL