O Ana Adanmış

“Metis Seçkileri”

John Berger'den Seçme Yazilar

Özgün adı: Drawn to That Moment

Hazırlayanlar: Yurdanur Salman- Müge Gürsoy Sökmen

Metis Yayınları- 181 Sayfa

Kapak Fotoğrafı: Jean Mohr

Kapak Tasarımı: Semih Sökmen

www.metiskitap.com

 

O Ana Adanmış kitabı John Berger'ın on dokuz yazısını bir araya getiriyor. Bakma ve  gördükleri  üzerine düşünceleri okumayı sevenler bu kitabı okurken içindeki seçkilerde kendilerini bulacaklar. Yazarın ilgisi, kent sokaklarından Rodin heykellerine, gazete fotoğraflarından kitle gösterilerine kadar çok çeşitli görünümlere uzanıyorFakat ele aldığı konu ne olursa olsun yazar hayata dair yeni ve şaşırtıcı bir bakış açısı getiriyor bize... Bazen bir kitap okuduğunda insanın hayata bakışı farklılaşır ya, işte bu kitap da yazarın daha önce sitemizde tanıttığım Görme Biçimleri isimli kitabı gibi çok yararlı olacağına inandığım bir kitaptır.

Kitabın içindeki 19 yazıyı aşağıdaki başlıklar altında bulmanız mümkündür:

Ana Adanmış

İlkel ve Profesyonel

Magritte ve Olanaksızlık

Ralph Fasanella ve Bir Kentin Duyumu

Francis Bacon ve Walt Disney

Rodin ve Cinsel Egemenlik

Takım Elbise ve Fotoğraf

Paul Strand

Istırabın Fotoğrafları

Fotoğrafın Kullanımları

Görünümler

Kitle Gösterilerinin Doğası

"Che" Guevara

Köylü Deneyimi ve Modern Dünya

Yiyenler ve Yenenler

Tarla

İki Colmar Arasında

Yabancı Bir Şehrin Kıyısında

Boğaz'da

…………………………

**Kitabın arka kapağındaki yazıyı birebir paylaşmak istiyorum:

Elestirel düsüncenin günümüzde ulastigi yer neresidir?

Yirminci yüzyil, insanlik tarihinde siklikla görüldügü gibi aci, baski, tahakküm ve sömürüyle doludur. Ama zamana karsi çikarak, gözlemleri ve düsünceleriyle yasadigimiz dünyayi anlamamiza katkida bulunan sayisiz düsünürü de olmustur bu yüzyilin... Iste Metis Seçkileri ile çagimiza yeni sezgiler getiren bu yazarlardan temsil edici örnekler sunmayi amaçladik.

Baska bir ülkede yasayan bir yazari Türkçe'de tanitirken, sözkonusu iki toplum arasindaki dil, kültürel birikim, yayinlanmis ve yayinlanmamis öncüller gibi farkliliklarin getirdigi güçlükler var. Türkiye'deki okuma ortaminin kendine özgü kosullarini gözönünde tutarak hazirladigimiz seçkilerle bu güçlügü asmak, elestirel düsünceyi Türkçe'de tartisilabilir kilmak istiyoruz.

………………….

Semih Sökmen, Sunuş, s. 7-8

O Ana Adanmış adıyla sunduğumuz John Berger Seçkisi'nin ilk basımını 1988 yılında yapmıştık. Kitabın yayınevimiz için ayrı bir önemi var: Bu özel derlemenin içeriğini John Berger'la birlikte oluşturmuş, bu sayede onu daha yakından tanıma fırsatı bulmuştuk. Hem çok güzel bir kitaba hem çok sevgili bir dosta kavuşmak o kadar kolay bir şey değildir...

       80'li yıllarda Türkiye'nin içinde girdiği kültürel değişim, kimi temel belirtilerini ve sonuçlarını daha o zamandan göstermişti. Bu değişimin en önemli yanlarından biri de görüntülü medyanın genişlemesi ve toplumun gündelik yaşam kültürü içinde görselliğin yaygınlaşması, yoğunlaşması oldu. İşte böyle bir dönemde, görsel imgelerin dilini çözmekte ve görsel bir duyarlılık kurmakta kendine özgü bir çizgisi olan Berger'ın bu kitabını yayımlamak son derece önemli görünmüştü bize. Aynı şey kuşkusuz bugün için de geçerli.

       John Berger, benim tanıdığım insanlar içinde görünümlere karşı en hassas kişi olmayı sürdürüyor; geçen yıllar içinde anladım ki bu özelliği dünyanın hallerine, insanlara ve nesnelere eşsiz bir sevgiyle yaklaşmasından kaynaklanıyor, sanki gözleri hiç yorulmuyor, tembellik etmiyor. Bu yüzden onun çektiği muhtemel göz acısını anlıyor ve paylaşıyorum:

       "Günümüzde her yanda bol miktarda imge var. Daha önce hiç bu kadar çok şey incelenip seyredilmemişti. Her an, gezegenin ya da ayın öte yüzünde nesnelerin nasıl göründüğüne bir göz atabiliyoruz. Görüntüler şimşek hızıyla kaydedilip aktarılıyor.

       Ancak bununla, bir şey masum bir biçimde değişti. Eskiden görüntüler elle tutulur gövdelere ait olduklarından bunlara fiziksel görüntü derdik. Şimdi her şey uçucu. Teknolojik yenilikler görüneni varolandan ayırmayı kolaylaştırdı. Ve bu tam da yürürlükteki sistemin efsanesinin sürekli olarak sömürmesi gereken şey. Görünümleri kırılmalara dönüştürüyor, birer serap gibi: Işık değil iştah kırılmaları, aslında tek bir iştahın kırılmaları, hep daha fazlasını isteyen iştahın...

       "Bugünkü sistemin seyirliğinde Zorunluluk yok artık. Dolayısıyla hiçbir deneyim de iletilmiyor. Geriye kalan paylaşılabilecek tek şey, seyirlik; kimsenin oynamadığı, herkesin seyrettiği oyun. İnsanlar eskiden hiç olmadığı kadar, kendi varoluşlarına ve acılarına tek başlarına zamanın ve evrenin uçsuz bucaksız arenasında bir yer bulmaya çalışıyorlar." ("Görünüre Dair Küçük Bir Teoriye Doğru Adımlar", Defter dergisi, sayı 34, Yaz 1998)

       O Ana Adanmış, Berger'ın on dokuz yazısını bir araya getiriyor. Listede ayrıca belirttiğimiz resimler, yazıların özgün basımlarında bulunmayan, Türkiye'de yaygın olarak tanınmayacakları düşüncesiyle bu seçkiye tarafımızdan eklenmiş resimlerdir...

Hazırlayan: Sema ÖZEVİN