50’LİKLER SERGİSİ VE İBRAHİM ZAMAN ÜZERİNE

Bilinir ki, dünya döner, hayat devam eder ve bunun içinde fotoğrafçılar da kuşak kuşak yaşlanırlar. Bu yıl ben fotoğrafta 50. sanat yılımı kutluyorum. Daha doğrusu bir ekip bu bağlamda çeşitli etkinlikler düzenlemekte. Fototrek Kültür Merkezi’nde “Renkte Leke” ve “Yaşamın İçindeyiz” sergilerim açıldı, çeşitli toplantılar düzenleniyor. 

Fotoğrafta 50. yılını dolduran yalnız ben değilim. Bildiğim kadar benim kıdemimde sanatçı dostlarım  İsa Çelik, Halim Kulaksız ve İbrahim Zaman var.

Bu bağlamda PhotoWorld Dergisi Kadıköy Belediye Başkanlığıyla birlikte Canon Türkiye desteğiyle 11 Ekim 2008 – Cumartesi günü Saat: 18.30’da Caddebostan Kültür Merkezi’nde bizler için ortak bir fotoğraf sergisi düzenliyor. Tüm fotoğraf ve sanat çevresini bekleriz.

“GÜN İÇİNDE YAŞAM” sergimi şöyle hazırladım. 2 Ağustos Cumartesi günü saat: 19.30’dan başlayarak 3 Ağustos Pazar günü saat: 10.00’dan 14.00’e kadar kabaca 5 saate yakın bir sürede çektiğim sadece 20 adet renkli fotoğraftan oluşan bir seri bu.

50 yıllık fotoğraf kariyerimin içinde, arşivimde bilinen 500 bin fotoğrafım var. Fotoğrafımdaki bu mirası bir kenara bırakıp, sergilediğim taze işler, herhalde meraklısına bir anlam ifade eder.

Sergiye benle birlikte ayrı ayrı katılan değerli İsa Çelik ve İbrahim Zaman dostlarımın fotoğrafları üzerine bakışlarımı dile getirmek istiyorum. İlk ele alacağım kişi değerli fotoğrafçı dostum İbrahim Zaman.

Yine biliyoruz ki, fotoğraf görsel olarak “Biçim” dünyasının içinde “Birşey” anlatır. İşte altı çizilen biçimin, anlatımın, cinsi önemlidir. Fotoğrafa işte buradan baktığımızda, anlatımın iki kola ayrıldığını biliyoruz. Bunların ilki “Doğrudan Fotoğraf” ikincisi “Deneysel Fotoğraf”tır. Deneysel anlatımının, İngilizlerin söylediği gibi “Picturial Photography – Resimsel Fotoğraf” olarak etiketlendiğini düşünürsek, onun ayrı bir yol olduğunu, derdinin başka olduğunu görürüz. Başlangıcından bu yana, günümüze  kadar fotoğraf tarihinin ilk sırasında oturan, “Doğrudan Fotoğraf” olmuştur. Çünkü doğrudan fotoğraf, fotoğrafçının ilk açık tarifi olan, “Görüp, Gördürenlerin Fotoğrafıdır”. “Deneysel fotoğraf” gibi yapma bebek değildir.

İbrahim Zaman, ülkemiz fotoğraf alanında  “Doğrudan Fotoğraf”ın bir eridir. Açık seçik bilinir ki, bugüne kadar tüm enerjisini fotoğrafımıza ayırmış, bilgili, cıvıltılı, içten kimliğiyle hepimizi onurlandıran, zenginleştiren değerlerimizden biridir. O, talihli soyadı “Zaman”la başlıklandırdığı “Fotoğrafta Zaman” albümünden sonra bu eser onun ikinci solo albümüdür.

 İbrahim Zaman, bu çalışmasına başlık olarak “Tarlalar”ı seçmiş. Albümün maketini incelediğimde, niye bu çalışmayı yaptığını düşündüm.  Açıktır ki, “Doğrudan Fotoğraf”ın yolunda olup ülkemizi karışlayan her fotoğrafçı, bu toprakların hikayesini anlatmaya, “Fotoğrafik Topoğrafya” sorumluluğunu yerine getirmek için uğraştığı zaman, dört mevsimin aynı anda yaşandığı, bu uçsuz bucaksız renkli coğrafyanın “Grafiği” karşısında, etkilenmeden duramaz. O, “Tarlalar”ın bize vaat ettiği büyük geometrik şölene, renkli dünyaya objektifini mutlaka çevirecektir.

İbrahim Zaman, “Doğrudan Fotoğraf”ın gerekliliği içinde demir ökçe, demir asa ülkesini arşınlarken, elbette bu büyük grafiğe, fotoğraf duygusuyla, fotoğrafça eğilecekti. Nitekim, fotoğraf dağarcığında damlaya damlaya göl olan fotoğraflar artık kıvamına geldiği için, karşımıza işte şimdi,  seçkin yeni bir albüm olarak çıkıyor.  

Uğraş verenlerin, fotoğrafta sanatsal söylemde eylemlerinin ilk şartı olarak bir “Portfolyo”su olması gerektiğine inananlardanım. Dünya fotoğraf alanında da bunun böyle olduğunu gördüm, yaşadım. Esasen atalarımız da “pirinçsiz pilav olmadığını” söylüyorlar. Öyleyse fotoğrafsız bir fotoğrafçı düşünülebilinir mi? Bu son derece açık, ancak neyleyelim ki, yaşadığımız gerçekler biraz farklı. Elbette herkesin elinde müteferrik – dağınık, parça parça bazı fotoğraflar olabilir. Ama asıl marifet bu değildir. Marifet, bir konu başlığının altına, birbirini tamamlayan,  yoğun olarak fotoğrafları dizebilmektir. Ve özlenen temel ise, bir “Albüm” çalışmasıdır. İşte İbrahim Zaman, yeniden bunu yapmış.

Sanatçımız ki, İbrahim Zaman bu, bol kepçe, ulu orta söylenen bir sıfat değildir. Yapıp etmeleriyle, her şeyiyle o, bunu fazlasıyla hak etmiş bir kişidir. Şimdi bu albümünde bize neler söylüyor ona bakalım. İlk gözlemim zengin bir renk paletinin dalgalanması, “Atmosfer” dediğimiz fotoğrafın olmazsa olmazının inşaası için, büyük lekeleri temiz tonlarla kurgulamış. Titiz tekniğiyle bir ışık okulu olan fotoğrafın incelikli dünyasından coğrafyamızın kesitleri, güzellikleri önümüze fotoğrafçayla sere serpe seriliyor. Yüz civarındaki portfolyonun içinde yerli Türk fotoğrafının klasikleri arasına girecek çok güçlü, soylu, kompozisyonlar var. 

Yaşamda “Varoluş”u gayretli bir tutku olarak anlayan sanatçı kimliğiyle İbrahim Zaman, bunu fotoğraf üzerinden bize ispatlıyor. Varoluş deyince burada biraz duralım. Değil mi ki, fotoğraf sanatçısı geçici şeyler dünyasının ötesinde ezeli ve mutlak varlık için dur durak bilmeden bir arayışın yolcusudur.  İşte böylece anlıyoruz ki, onun bu gayretleri hep sürecek. Sürsün ki, fotoğrafımız zenginleşsin, ülkemiz onunla onurlanmaya devam etsin.

Gültekin ÇİZGEN

Ekim, 2008

FOTORİTİM ARŞİVİNDEN :

Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : "Fotoğrafta Neyi, Nasıl Yapmalıyım?" Sorusuna, Bir "Cevap" Denemesi
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : Ara Güler Üzerinden, Sözde Kahramanlık
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : Duyurular
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : Fotoğraf Ölüyor Mu
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : "Umberto Eco Nasıl Bir Türkiye Fotoğrafı Seçer?" Üzerine 
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : Fotoğrafa Amatörce Yaklaşımın Ufukları
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fotoğraf Bölümü'nün 30.Yılı
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : Tartışmalıyız
Gültekin Çizgen ile Fotoğraf Gündemi : Ne Olacak Şu Fotoğraf Yayıncılığımızın Hali?