Her noktası gerçek ama inanılmayacak kadar masalsı bir görüntünün adıdır HDR. Dijital ortamda görebileceğimiz en gerçek görüntüdür. High Dynamic Range (Yüksek Dinamik Aralık) teriminin kısaltması olan HDR 3D uygulamalar için geliştirilmiş bir tekniktir. 3 Boyutlu sahne ve animasyonların gerçek ışık görüntülü ilk uygulaması (HDRI) Paul Debevec tarafından yapılmıştır. 1985 yılında Greg Ward RGBE Standartını geliştirmiştir.
Günümüzde HDR görüntüler için kullanılan en yaygın format RGBE’dir. Fotoğraf uygulamalarına ise yapay objelerin gerçek görüntüler ile render edilmesi ihtiyacından dolayı 1997 yılında SIGGRAPH tarafından başlanmıştır. HDR’nin fotoğrafa uyum sürecindeki ilk türü DRI olarak adlandırılır (Dynamic Range Increase – Dinamik Aralık Arttırımı). DRI Photoshop’da masklarla göz kararı yapılan bir Dinamik aralık arttırma işlemidir. Daha sonra göz kararı yapıldığı için dinamik aralığı düşük olan DRI işlemini algoritmalarla yapıp gerçek görüntü sınırlarını yakalayan HDR programları çıkmış ve tekniğin adı HDR olarak tanınmaya başlanmıştır.
Aslında internette (burası dahil), sağda solda HDR olarak gördüğünüz hiçbir görüntü HDR DEĞİLDİR. HDR gerçek görüntüye dijital ortamdaki en yakın görüntüdür ancak dünya üzerinde kullanılmakta olan bir dijital sistem yoktur ki yüksek kontrastlı gerçek dünya görüntüsünü birebir gösterebilsin.
Gerçek görüntüyü dijital ortamda görememizin en önemli nedeni kontrast yetersizliğidir. Gerçek görüntüde renk skalasının hangi renklerinin yan yana bulunacağının ve bu renklerin karşıtlıklarının bir sınırlaması yoktur. Tabii bu kontrast oranını belirleyen ışıklandırmadır. Farklı ışık kaynaklarının etkisinde kalan bir sahnede kontrast oranı yüksektir. Doğadaki ışık kaynaklarının ve bu kaynaklarla oluşmuş sahnelerin ortalama ışık değerlerini aşağıdaki tabloda görelim.
|
Lum. cd/m2 |
0.00001 │ |
0.001 │ |
1 │ |
100 │ |
10,000 │ |
1,000,000 │ |
10^8 │ | |||||
|
Yıldız Işığı |
Ay ışığı |
Ev içi Aydınlatma |
Gölgeli Açık Hava |
Güneşli Açık Hava |
Güneş | |||||||
Örneğin gün ışığı ile aydınlatılmış bir oda fotoğrafı çekerken dışarıda parlak gün ışığı olduğunu varsayarsak sahnenin kontrast oranı yaklaşık 100.000:1
Örnek Sahneyi Fotoğraflayabilir miyiz?
Bilgisayarlarda depolanan en küçük veri bit olarak ifade edilir. Örneğin 8 bitlik bit Grayscale (Gri Tonlarda) yani Siyah-Beyaz olarak tabir ettiğimiz bir fotoğraf siyah ve beyaz dahil olmak üzere 2^8 = 256 renk tonuna sahiptir. Yaygın kayıt formatı olan 8 bit RGB ise kanal başına 8 bit olmak üzere pixel başına 24 bit renk derinliğine sahiptir.
|
R (Red-Kırmızı) |
G (Gren-Yeşil) |
B (Blue-Mavi) |
Pixel Başına |
|
2^8=256 Ton Kırmızı |
2^8=256 Ton Yeşil |
2^8=256 Ton Mavi |
2^24 = 16.777.216 Ton Renk. |
Aynı şekilde 16 bit bir RGB’nin kanal başına 16 bit (2^16 = 65,536 ton), pixel başına ise 48 bit derinliğe sahiptir. Bit derinliğinin yüksek dinamik değişim (High Dynamic Range) ile nasıl bir ilişkisi var? Aslında Dynamic Range (Dinamik Aralık) ile Bit derinliği farklı şeylerdir. Ancak bit derinliği (Bit Depth) sistemin verebileceği maksimum Dinamik aralığı (DR) belirler. Örneğin 12 bitlik bir CCD algılayıcının verebileceği maksimum dinamik aralık 4096:1 ‘dir. Fakat teorideki bu 4096:1 lik oran pratikte çok daha düşüktür. Çok yüksek zıtlıktaki çekimlerde (Örneğin gece çekimleri) zorlanmış dinamik aralık nedeni ile noise oluşur. 12 Bitlik bir CCD algılayıcının noise oluşturmadan verebildiği en yüksek dinamik aralık değeri 1.000:1’ dir.
Fakat yine de algılayıcının bit derinliği yalnız başına dinamik aralığı belirleyen etmen değildir. Bunun yanında kayıt formatının da önemi büyüktür. Çünkü kayıt formatı bit derinliğini belirler. Çekilen fotoğraf seçilen kayıt formatına göre sıkıştırılıp kaydedilir. Sıkıştırmadaki maksat sınırlı depolama alanını en verimli şekilde kullanmak ve makineyi büyük boyutlu dosyalarla uğraştırmak yerine küçük boyutlu dosyalarla uğraştırarak makinenin hızını arttırmaktır. Çoğu makine 12 veya 14 bitlik algılayıcı kullanarak fotoğraf çeker ve çoğu fotoğrafçı kayıt formatı olarak JPG’yi tercih eder. 12 Bitlik bir algılayıcının yakaladığı görüntü kayıt sırasında JPG’ye yani 8 bitlik bir formata göre sıkıştırılır ve fotoğraf özünden çok şey kaybeder. Özellikle de parlaklık (luminance) değerlerini. Aşağıdaki tabloda kayıt tiplerinin bit derinlikleri teorideki dinamik aralıkları ve Dinamik Aralık performansları verilmiştir.
Dijital Destek Türü Renk Kanalı Başına Bit Derinliği Pixel Başına Bit Derinliği Teorik Maksimum Dinamik Aralık Gerçek Dinamik Aralık Performansı 12-bit CCD 12 36 4,096:1 Yüksek Dinamik Aralıkta noise oluşturur. 14-bit CCD 14 42 16,384:1 Yüksek Dinamik Aralıkta noise oluşturur. 16-bit TIFF 16 48 65,536:1 Bu durumda Dinamik Aralık doğrudan bit derinliği ile alakalı değildir. Makinenin Algılayıcı tipi ve makine içi dijital işlemler devreye girer. HDR görüntü 32 96 Sınırsız Gerçek Maksimum limit Çekilen görüntülere bağlıdır.
Yukarıdaki tabloda da görüldüğü gibi günümüzde kullanılan 12 ve 14 bitlik algılayıcıların dinamik aralıkları çok da iyi değil ayrıca şunu da belirtelim ki makinenizde bulunan 12 bitlik bir algılayıcı ile çektiğiniz fotoğrafları ister 16 bitlik Tiff isterse 32 bitlik Raw formatında kaydedin içeriği yine 12 bit olmaktadır. Kayıt formatının Dinamik aralık sınırının yüksek olması çekilen fotoğrafın da o sınırlara ulaşması anlamına gelmez sınır büyük ama içerisindeki veri küçük olur.
Bazı Kaliteli Makinelerin Renk Derinlikleri
Nikon D2Xs : 12 Bit
Canon EOS 1D Mark III : 14 Bit
Leaf & Mamiya Prodigital II : 16 Bit
Algılayıcının düşük dinamik aralığını arttırmak ve yüksek dinamik aralığa sahip sahneleri fotoğraflamak için bir sahnedeki farklı noktaların ışık değerlerine göre pozlanmış fotoğrafların ışık değerleri kullanılarak yeni bir fotoğraf oluşturulur. Bu işi HDR yazılımları ve HDR desteği olan fotoğraf işleme yazılımları yapar. Teoride +2EV 0 –2EV olmak üzere 3 poz yeterlidir. Ancak fotoğraflanacak sahnedeki dinamik aralık ne kadar yüksekse o kadar çok fotoğrafa ihtiyaç duyulur. HDR’nin çalışmasını aşağıdaki örnek üzerinde inceleyelim.
Yukarıdaki fotoğrafta direkt gün ışığı görülüyor. Tablo-1 de görüldüğü üzere güneşin aydınlatma değeri 10^8 cd./m^2’nin üzerinde, yeni doğmakta olan güneş ışığının parlaklığı daha düşük olduğu için ışık değeri için alabileceğimiz en düşük değeri yani 10^7 alalım. Çalılar da yansıyan gün ışığı ile aydınlatıldığı yansıma değerini ortalama 100 cd./m^2 alabiliriz. Tabi bu sahnede çalıların diplerinde kalan en karanlık kısımların da yansıma değerini 10 cd./m^2 varsayarsak. Bu sahnenin dinamik aralığı (En Aydınlık Alan / En Karanlık Alan) 1.000.000:1 olur. İyimser bir şekilde aldığımız bu değerlerde bile kontrast oranı çok yüksek çıktı, gerçekte bu orandan daha yüksektir. Bu sahneyi fotoğraflamak için, sahne ışık değerlerine göre bölümlendirilir ve bu bölümler ayrı ayrı fotoğraflanır.
Güneşten gelen ışığa göre pozlama: Bu durumda çalılar ve diğer tüm objeler makine sensörünün algılayabileceği 4096:1 lik kontrast oranının çok üstünde kaldığı için bu bölgelerin ışığı algılanamadı.
Gökyüzünden yansıyan ışığa göre pozlama : Çalılar ve güneş yine sensörün algısının dışında kaldı.
Çalıların uç kısımlarından yansıyan ışığa göre pozlama: Bu durumda çalıların dip kısımları, gökyüzü ve güneş sensörün desteklediği dinamik aralığın dışında kaldı.
Çalıların dip kısımlarından yansıyan ışığa göre pozlama: Bu durumda güneş, gökyüzü, güneş ve çalıların uç kısımları sensörün desteklediği dinamik aralığın dışında kaldı.
Not: Örnek-1 isimli fotoğraf sadece yukarıdaki 4 pozdan değil bunların aralarında kalan birkaç poz daha çekilerek toplam 7 pozdan oluşturulmuştur.
Aydınlatma skalası üzerinde yaptığımız pozlamaları ortalama ışık değerlerine göre yerleştirirsek.
Görüldüğü gibi en karanlık kısmı 10cd/m^2 en aydınlık kısım ise 10.000.000 cd/m^2 (tabii bu değerleri iyimser bir şekilde yaklaşık olarak aldık aslında daha yüksek olması gerekiyor) olan 1.000.000:1’lik dinamik aralığa sahip bir sahneyi büyük oranda fotoğraflayabildik.
Fotoğrafladığımız sahnenin Dinamik aralık değerini görmek için en uzun ve en kısa süre pozlanmış fotoğraflar kullanılarak 2 fotoğraftan Photomatix programı ile bir HDR oluşturulur. File Menüsü altındaki Image Properties sekmesinden fotoğrafın dinamik değişim oranına bakılır.
Bu sahnenin fotoğraflayabildiğimiz dinamik değişim oranı 2.723.053:1 olarak görünmektedir. Tabii bu 2 fotoğraftan oluşturmak sadece maksimum dinamik aralık değerini görmek için yapılmaktadır.
Örnek Sahneyi Görüntüleyebilir miyiz?
Şu an için kontrast oranı en yüksek sistem Sony’nin prototip olarak ürettiği 1.000.000:1 kontrast oranlı HDTV’sidir. Ancak bu televizyonu piyasada görmemize daha çok zaman var. Şu an için en yüksek kontrast oranı plazma televizyonlara ait o da sadece 10.000:1 çoğu bilgisayar monitörü ise 500:1, 1000:1, 3000:1 gibi kontrast oranlarına sahip bu yüzden gerçek bir HDR görüntüyü (Ton Eşlemesi -Tone Mapping Yapılmamış) Standard sistemlerde görmemize imkan yoktur. Ortalama monitörler kendisine gelen yüksek kontrastlı görüntüyü gösterebileceği en yüksek zıtlık değeri ile gösterir bu da HDR görüntünün mat siyah ve parlak beyaz arasında yani siyah beyaz bir görüntü olarak görünmesine neden olur. Tabiî ki bu her zaman için geçerli değildir kaynak görüntünün zıtlığı her noktada monitör sınırlarını aşmaz. Özellikle geniş alan kaplayan tek renkler orijinal renge yakın bir renkte görünür.
Örnek-2 de görüldüğü gibi kontrast oranı yüksek bir HDR’nin çoğunluğu Siyah-Beyaz sadece geniş alan kaplayan, kontrast oranı düşük sarı ve mavi bölgelerin renk değerleri orijinaline yakın görünmekte. Bu görüntünün monitörlerde görülebilmesi ve fotoğraf kâğıtlarına basılabilmesi için Tone Mapping (Ton Eşlemesi) denilen işleme tabi tutulması gerekir. (Ton Eşlemesi HDR oluşturmada anlatılacaktır)
HDR Fotoğraflar Neden Masalsı Görünür ?
İnsan gözü 1.000.000:1 gibi çok yüksek bir kontrast oranına sahiptir. Ancak bu yüksek kontrasta çok yavaş uyum sağlayabilmektedir. Örneğin kar körü olan insan loş bir ortamda hiçbir şey göremez. Gözün böyle yüksek dereceli bir kontrast değişimine uyum sağlaması dakikalar alır. Gözün hızlı değişim gösterdiği kontrast oranı ise ortalama 10.000:1 ‘dir. Bu yüzden tone mapping (ton eşlemesi) yapılmış HDR görüntüler bize masal dünyasından kopup gelmiş gibi görünür.
HDR Çekimi
Çekim İçin Gerekenler
1-Fotoğraf Makinesi
Dijital bir fotoğraf makinesi iyi sonuçlar verir ancak bu demek değil ki analog makine ile çekim yapılamaz. Analog Makine ile de çekim yapılır poz taranır ve HDR oluşturma işlemine geçilir. Ancak tarama esnasında tarayıcıdan kaynaklanan bozulmalar, netlik kayıpları vs. HDR oluşumunda kendini belli eder bu bozulmalar çok aşırı olmadıkça photoshop yardımı ile telafi edilebilir.
Not: Analog makine ile çekim yapılacaksa çekim sırasında her karenin pozlama değeri + - EV olarak kaydedilmelidir. Çünkü HDR programları dijital fotoğraf için yazıldıklarından dolayı fotoğrafların Exif bilgilerinden pozlama değerlerini okuyarak işlem yaparlar. Tarama fotoğrafların Exif bilgileri bulunmadığı için program fotoğraf yükleme sırasında fotoğrafların pozlama değerlerini sorar
2-Tripod
HDR oluşturacak fotoğrafların teoride sıfır pixel kayık olması gerekir. Yani tüm pixellerin birbirini karşılaması. Pozlamalar arasında küçük makine hareketleri olan fotoğrafları HDR programları hizalama (Align) seçeneği ile hizalayabilmektedir ama yine de görüntü kalitesini düşürücü etki yapmaktadır. Eğer makine değil de sahnedeki obje hareketli ise (Yürüyen insan, Rüzgârdan kıpırdayan dallar, Kayan bulutlar vs.) hizalama seçeneği işe yaramaz ve sonuçta hayalet görüntü oluşur.
3- Kablo Deklanşör Veya Uzaktan Kumanda
Deklanşöre basma esnasında oluşabilecek küçük oynamaları önlemek için gereklidir. Böyle bir aparatınız yoksa makinenin self timer ayarını 2 sn gibi bir duruma getirmeniz işe yarayabilir. Deklanşöre yumuşak bir şekilde basmak da işe yarar.
4- HDR Oluşturmak İçin Program
Photoshop CS2 ve CS3’ün HDR desteği bulunmaktadır. Ancak kullanım kolaylığı ve esnekliği bakımından Photomatix’i kullanmanız önerilir.
HDR için teoride pozlama değerleri farklı en az 3 poz fotoğraf gerekir. Pratikte ise bazı sahneler için 2 poz bile iyi sonuçlar verebilir. Hatta dinamik aralığı çok düşük sahneler için RAW formatında çekilmiş tek poz bile yeterli olur ancak buna Fake HDR (Sahte HDR) denilir. Fake HDR için Photomatix veya HDR Studio Pro isimli programlar kullanılabilir. Burada sadece gerçek HDR yapımı konu edilecektir.
1) Makine tripodla sabitlenir.
2) Oluşabilecek en küçük titreşimleri bile önlemek için kablo deklanşör, uzaktan kumanda veya self timer ayarı yapılır.
3) Makine ayarları çekilecek sahneye göre ayarlanır. (Makinenin desteklediği en düşük iso değerini kullanmanız önerilir aksi taktirde noise oluşabilir). Otomatik netleme yapılır sonraki pozlamalarda netliğin başka yere kaymasını önlemek için makine manuel netlik moduna alınır. Eğer çekim yapılan makinede manuel netlik modu yoksa otomatik netlikle devam edilir.
4) Pozlamaları makineniz destekliyorsa AEB (Automatic Exposure Bracketing) ile yapmanız size zaman kazandıracaktır. Çoğu Dijital Makine Exposure Bracket sisteminde –2+2 değerleri arasına izin verir. Ancak makinenizin desteklediği + - Exposure Bracketing değerleri sahnenin dinamik aralığını karşılamayabilir. Bu durumda pozlamayı manuel olarak yapmanız gerekir. Ayrıca pozlama konusunda Pozlamaların +2 0 -2 EV olması zorunluymuş gibi bilinen bir yanlış vardır. Pozlamada esas olan en aydınlık noktayı ışık patlaması yapmadan pozlamak, en karanlık noktayı tamamen aydınlatacak şekilde pozlamak gerekir. Tabii bu en karanlık ve en aydınlık noktaların pozlanması sırasında ışığı tam olarak almamış (ara değerlerde kalan) bölümleri ise ayrıca pozlamak gerekir. Kısacası ne kadar çok poz o kadar iyi detay. Pozlama konusunda yanlış bilinen bir diğer konu ise poz sayısının 3-5-7 gibi tek sayılarda olması gerekliliğidir. Halbuki HDR programları pozlamaları hangi değerde kaç adet yaparsanız yapın pozlamaların Exif bilgilerinden pozlama değerlerini çeker ve bu değerleri bir algoritmaya tabi tutarak her noktanın ışık değerlerini ideal değerde olacak şekilde hesaplamaya çalışır. Program için fotoğraf sayısının tek veya çift olmasının bir önemi yoktur. Ancak programa ne kadar çok veri (fotoğraf) verilirse o kadar iyi sonuç alınır. Yalnız aynı değerde pozlanmış fotoğraflar programa yüklenirse daha kötü sonuç alınır.
5) Çekimleri makinenin desteklediği en geniş formatta yapmakta yarar vardır. Tercihen RAW veya TIFF seçilmeli. Makine bu formatları desteklemiyorsa JPG kayıtla da HDR yapılabilir.
6) Konu olarak sabit sahneler seçilmesi gerekir. Hareketli sahnelerde hayalet etkisi oluşur.
Çekim işi bittikten sonra işin zor kısmına HDR fotoğrafın oluşturulmasına gelir.
HDR oluşturma
Bu işlem için iyi sonuç veren ve çok ensek olan Photomatix programını kullanmanız önerilir.
Photomatix programında çok fotoğraftan HDR yapmanın 2 yolu vardır.
1) Generate HDR
HDRI Menüsünden Generate HDR sekmesine tıklanır.
İlk olarak fotoğraf seçme ekranı gelir. Açılan Pencereden Borwse.. tuşuna tıklanarak fotoğraflar seçilir (Ctrl tuşu seçimde yardımcı olacaktır) ve OK tıklanarak seçim tamamlanır. Veya HDR yapılacak fotoğraflar program içine sürüklenir sonra Generate HDR seçilir. Bu şekilde yapılırsa program içine atılmış fotoğraflar fotoğraf seçme ekranında seçilmiş olarak gelir.
Sonraki pencerede kamera eğrisi seçme ekranı gelir. Bu ekran standart durumlarda çok da önemli değildir. Çünkü makineler algılayıcıdan gelen verileri, çok pozlanmış az pozlanmış farkına bakmadan genelde aynı algoritma ile kaydeder. O yüzden Use standart response curve seçeneğini işaretlemek yeterlidir. Filmden tarama fotoğraflarda da böyle bir sorun olmayacağından taranmış fotoğraflar için de bu seçeneği seçebilirsiniz.
Bazı durumlarda ise fotoğraf makinesi yazılımları algılayıcıdan gelen aydınlık ve karanlık arasındaki farkları dengelemek maksadıyla farklı bir algoritma kullanırlar, bu durumda istenen sonuçta bir HDR oluşmayacağı için Attempt to calculate response curve seçeneği seçilerek makinenin kayıt algoritması hesaplanmaya çalışılır. Makinenin kayıt algoritması hesaplanarak tonların orijinal halinde programa alınması amaçlanır.
Align LDR images before generating HDR image (yüksek dinamik aralıklı görüntü oluşturmadan önce düşük dinamik aralıklı görüntüleri hizala) seçeneği ise aralarında küçük makine hareketleri olan pozlamaları hizalamaya yarar. (LDR : Low Dynamic Range-Düşük Dinamik Aralık)
İşlemler yapıldıktan sonra ekrana oluşturulan HDR gelir. Ancak bu HDR görüntü yazının başında da bahsedildiği üzere günümüzde kullanılan monitörlerde görüntülenemez ve baskı makinelerinde basılmaz. HDR fotoğrafın ekranımızda görüntülenmesi ve baskı makinelerinde basılabilmesi için Tone Mapping (Ton Eşlemesi) denilen işlem yapılmalı.
Tone Mapping (Tone Eşlemesi)
HDRI menüsünden Tone Mapping seçilir.
Açılan Pencerede kaşımıza gelen ayarları kısaca açıklayım.
Luminosity : Fotoğrafın genel ışık düzeyini belirler. Çok yüksek tutulursa noise oluşabilir.
Strenght : HDR’nin etkisini ayarlamak için kullanılır. HDR’yi oluşturan fotoğraflar arasındaki bir dengeyi belirler. Buradaki değere göre HDR fotoğrafın ışığının çoğu aydınlık veya karanlık pozlamalardan alınır.
Bit Depth of Output Image : Tone Mapping sonrasında fotoğrafın hangi formatta kaydedileceğini belirler. 8 bit seçilirse 8 bit formatlarından en yaygını olan JPG 16 bit seçilirse TIFF olarak kayıt yapar.
Color Stauration: Renk doygunluğunu ayarlar.
White Clip : Beyaz kısımların yayılım değerini ayarlama.
Black Clip : Siyah kısımların yayılım değerini ayarlama.
Light Smoothing : Işık değişimlerini yumuşatma derecesidir. Dinamik aralığı çok yüksek olan fotoğraflarda bu değer yüksek tutulmalı aksi takdirde Örnek-1 deki gibi cisimlerin etrafında kontur oluşur.
Microcontrast Level: Yakın pixellerin kontrast düzeyini ayarlar. Ayrıntıları belirginleştirir veya azaltır.
Microcontrast Smoothing: Yakın pixellerin kontrastını azaltır. En çok HDR esnasında oluşan noise’ları düzenlemede kullanılır.
Photomatix'den aldığınız Tone Mapping yapılmış fotoğrafı diğer fotoğraf işleme yazılımlarında daha güzel hale getirebilirsiniz. Örneğin Microcontrast Smooting nedeniyle oluşan netlik kaybı ACDsee veya Photoshop ile unsharp mask yapılarak giderilebilir.
2) Batch Processing (Çoklu İşleme)
HDR oluşturmanın diğer bir yöntemi de Batch Process’ dir. Bu yöntemde ayarlar önceden belirlenir çıkan fotoğraflar önceden belirtilen yere kaydedilir.
Automate menüsü altındaki Batch Processing seçilir. Açılan pencerede aşağıdaki Location (yer) bölümde source (kaynak) kısmından farklı pozlamalı fotoğraflar seçilir. (Ctrl tuşu seçime yardımcı olacaktır.) Solda yer alan Process bölümünden işlemler seçilerek fotoğraflara farklı işlemler yapılması sağlanır. Bu yolla HDR oluşturulur, belirlenen ayarlarda tone mapping yapılır. HDR oluşturmadan Shadow And Highlight (Gölge ve parlaklık) dengesi sağlanmış fotoğraflar oluşturulabilir. Location bölümünde destination (hedef) kısmından oluşturulan dosyaların nereye hangi formatta kaydedileceği belirlenir.
Batch Process ekranında yapılan Shadow And Highlight işlemi ayrıcada yapılabilir. Ama bu şekilde HDR oluşturulmaz sadece Shadow And Higlights işlemini çok fotoğrafla yapar. Karanlık kısımların rengini uzun pozlamalı fotoğraflardan. Aydınlık fotoğrafların rengini ise az pozlamalı fotoğraflardan alır. Bu işlem için kaynak fotoğraflar File menüsü altındaki open ile açılır (ya da program ekranına sürüklenir) Sonra Combine menüsü altındaki seçeneklerden biri seçilerek ışık dengesi kurulur.

Kaynaklar :
http://www.anyhere.com/gward/hdrenc/hdr_encodings.html
http://en.wikipedia.org/wiki/Dynamic_range
http://en.wikipedia.org/wiki/High_dynamic_range_rendering
http://www.engadget.com/2007/01/08/sonys-1-000-000-1-contrast-ratio-27-inch-oled-hdtv/
http://www.outbackphoto.com/workflow/wf_a106/essay.html
http://www.hdrsoft.com/resources/dri.html#dr
http://www.hdrsoft.com/support/faq_photomatix.html
http://www.nikonusa.com/fileuploads/pdfs/d2xs_specs.pdf
http://web.canon.jp/imaging/eos1dm3/html/eos1dm3_specifications.html
http://www.dpreview.com/news/0509/0509094leaf_mamiya22mp.asp
http://www.hasselblad.com/products/h-system/h3d
http://www.cybergrain.com/tech/hdr/
http://stuckincustoms.com/?p=548
http://www.naturescapes.net/072006/rh0706_1.htm
http://www.digiachim2.de/Downloads/DRI_Technik_in_Photoshop.pdf
http://www.luminous-landscape.com/tutorials/digital-blending.shtml
Tüm Hakları Saklıdır © All Rights Reserved
www.fotoritim.com Sitesinde Bulunan Yazılı ve Görsel Eserlerin Bütün Hakları ve Sorumluluğu Eser Sahiplerine Aittir.
All Images and Text Published in www.fotoritim.com are Copyright © Protected by The Author, All Rights Reserved.
Use By Author Permission Only.
Fotoğraf Değerlendirme
TFSF Onaylı Yarışmalar
Photo Contests Under TFSF Patronage
31 Temmuz 2008 ADALAR KÜLTÜR DERNEĞİ FOTOĞRAF YARIŞMASI "Adaların Sesi"
04 Ekim 2008 MERSİN FOTOĞRAF DERNEĞİ 2. ULUSLARARASI FOTOĞRAF YARIŞMASI
06 Ekim 2008 BOYNER HOLDİNG III.FOTOĞRAF YARIŞMASI "Özgürlük"06 Ekim 2008 ORHAN HOLDİNG 2. ULUSLARARASI FOTOĞRAF YARIŞMASI
11 Ekim 2008 KONYA VALİLİĞİ 2. ULUSLARARASI FOTOĞRAF YARIŞMASI "Dünya İnançları"
16 Ekim 2008 AYDIN BELEDİYESİ FOTOĞRAF YARIŞMASI "Cumhuriyet Türkiye'sinde Kadın"
28 Kasım 2008 MERSİN VALİLİĞİ 1.ULUSAL FOTOĞRAF YARIŞMASI "Türkiye Mersin'i Tanıyor"