Bundan yıllar önce danasını Murat 124' ünün arka koltuğuna sığdıran Sivaslıyı da, sokak köpeklerini zehirleyerek öldüren şehir belediyeciliği anlayışını da yukarıdaki cümlenin satır aralarında bulabilirsiniz.

Türkiye Jokey Kulübünün istatistikleri ise bu irrasyonel davranışı, yarış bültenlerine saatlerini ayırarak, hesap makineleriyle "rasyonel" hesaplar yaparak sergileyen insan sayısının oldukça yüksek olduğunu gösteriyor. Yani hayvanları et, süt, yün ekseninde fayda merkezli "severek" rasyonel davranış gösteren, ama irrasyonalitesiyle ünlü bir toplum, bültenlerden `sprint hesapları` yapan rasyonel bir görüntü altında, ama özünde irrasyonel bir şekilde atlarla ilişki kuruyor. Öyle ki bazen atlar eşinden kaçak at yarışı oynayan insanlardan eşlere söylenmemiş sevgi sözcükleri duymaktan geri kalmıyor.

Dışarıdan kapalı bir cemiyet havası veren ganyan bayilerinden, bu "tekinsiz" mekandan ve insanlarından korktum uzun bir süre. Belki de `Belgesel Fotoğraf` bireyin iç hesaplaşmasına bir yol açmıyor olsaydı ganyan bayilerini belgeleyemezdim. Bir anlamda babamın yıllarca at yarışı oynayip hiç kazanamamasının anılarıyla dolu zihnimi bu yeni fotoğraflarla temizledim.

Her iş ve her yer gibi ganyan bayilerinin de bir raconu ve jargonu olduğunu, masandaki adam 'at çalışırken' sessiz olmanın bunlardan biri olduğunu çabucak öğrendim. Adam diyoruz çünkü uzun bir zaman diliminde telefonla oynayan birkaç kişi `At Yarışı` oynayan bir kadına rastlamadım.

Belgesel fotoğrafın vektörünün izleyici ucunda bulunanlar açısından kahvehane ve hipodromlarla karıştırılabileceğini düşündüğüm ganyan bayilerinin ikisiyle de ortak noktaları olduğu halde ikisinden de apayrı bir sosyal kimliği var. İçerideki tanışıklıklar, müdavimleri sima olarak tanımanın ötesinde geçmişte paylaşılmış veya esirgenmiş tüyolara, yapılmış ortak kuponlara ve hatta paylaşılmış ortak paraya kadar uzanıyor. Benim kanaatim onları birleştiren şeyin, müdavimler arasında zımnen yapılmış "ganyan bayisi, acımasız hayatın dertlerini, okul taksitlerini, emekli maaşlarını, hastalıkları ve vefasız evlatları hiç konuşmadan, sadece atlardan bahsederek herkesin lüks bir ev, bir araba, refaha ermiş bir hayatı düşledikleri yerdir." sözleşmesi olduğudur.

Gayet şık müşterilerin, LCD ekranlardan yarışları izlerken, içkilerini yudumlayarak at yarışı oynadığı ganyan bayilerinin bulunduğunu duysam da ben bu soğuk mezeli ve tefeci sırıtışlı kozmetik mekanları tercih etmedim. Daha karanlık ve daha izbe olan ücraları aradım. Umut ve umutsuzluk, ışık ve karanlık at yarışı oynayanlar kadar benim de gitgellerimin karşılıklı limanları oldu bu süre zarfında. Ama neticede Türkiye'de günde yaklaşık 4 trilyon cirosu olan bir sektörün "en ücra" köşesini sosyal-belgesel bir anlayışla insanı merkeze koyarak belgelemeye çalıştım.