Kitabın Adı	Fotoğrafta Teknik Okumaları
Yazarı	Faruk Akbaş – Emre İkizler
Yayınevi	Say
Basım yılı	2006, İstanbul, 1. Baskı
Fiziksel Özellikleri	223 Sayfa, Kuşe Kağıt, 210X140 mm

“Fotoğraf Okuma” nedir?

“Fotoğraf bir seçim işidir. Görürsünüz, karar verip çekersiniz. Bunu böylece anlatırken, görmekle çekmek arasında geçen on yılları görmezden geliyoruz.”

Kitabın önsözünü yazmış olan Profesör Sabit Kalfagil giriş cümlesinde bunları yazdıktan sonra sorunun yanıtını şöyle veriyor:

“Fotoğraf ancak analitik bir yolla okunabilir. Bu da öncelikle fotoğrafın yapısal ve görsel öğelerini bilmekle olur... Fotoğrafta bazı genellemelere ulaşmak bu yolda yeteri kadar deneyim kazanmakla ve bunlardan ders almakla olur... Fotoğrafın da bir dilbilgisi vardır”

“Öğrenilen dilin başkaları ile paylaşılması ikinci bir aşamasıdır. Faruk ve Emre bunu yapıyorlar.”

 “Fotoğraf okuma”yı  kitabın yazarları şöyle tanımlıyor: “Fotoğrafların teknik ve içerik olarak değerlendirilerek, fotoğrafın nasıl çekildiğine dair bir takım sonuçlar çıkarılması işlemine ‘fotoğraf okuma’ diyoruz. Fotoğraf okuma, fotoğrafa yeni başlayanların daha kolay ve daha zevkli öğrenebilmeleri için en yararlı yöntemlerden biridir.  Bir fotoğrafı inceleyerek nasıl bir objektifle, nasıl bir ışık altında ve hangi kompozisyon kuralları uygulanarak çekildiğini keşfetmek fotoğrafçılar için önemlidir. Böylece kişi, bu bilgileri kendi fotoğraflarına da uygulayarak fotoğrafçılığını geliştirebilir.”

Yazarlar, “bu kitapta konuları örnekler üzerinde  doğrudan anlatarak, okuyucuyu daha çabuk sonuca ulaştırma yolunu yani ‘fotoğraf okuma’yı” seçtiklerini; “fotoğrafı bir yandan ışık ve kompozisyon açısından değerlendirirken, bir yandan da açtıkları kutularla teknik ve pratik bilgiler vermeye” çalıştıklarını belirtmektedirler.

Yazarlar,  kitapta yer alan fotoğrafların ilgili konuları en iyi açıklayan örnekler olduklarını belirterek “Fotoğrafların altında bulacağınız teknik bilgilerse, o fotoğrafın çekimi sırasında kullanılan odak uzaklığı, enstantane ve diyafram değerleriyle çekim yapılan yere ilişkin bilgilerdir. Fotoğrafların tümü 35 mm’lik Fujichrome diapozitif filmler kullanılarak” çekildiğini okuyucuya iletmektedirler…

 “Kitap, daha karmaşık ve profesyonel düzeyde kullanılan SLR (tek objektifli refleks) makinelere kadar tüm 35 mm formatlı makine kullanıcılarına yönelik olarak hazırlandı.” denilerek amaç ve hedef kitle belirlenmektedir.

Ülkemizin iki seçkin fotoğrafçısının hazırladığı, fotoğrafın teknik ve estetik yönlerine ilişkin çok sayıda konuya yer verilen kitap iki bölümden oluşmaktadır:

I.             Bölüm: Teknik Bilgiler’i

II.           Bölüm: Fotoğraf Teknik Okumaları’nı içermektedir.

Birinci bölümdeki “Teknik Bilgiler”de; Fotoğraf Makineleri; Bakaç, Netleme ve Kayıt Sistemlerine Göre Makineler; Pozlandırma, Örtücü, Objektifler, Diyafram ve Net Alan Derinliği, Makinelerin Diğer Bölümleri gibi alt başlıklar yer alırken;

İkinci bölümdeki “Fotoğraf Teknik Okumaları” üç alt başlıktan oluşmaktadır.

Işık konusunda ışık kontrolü, ışık-renk ilişkisi, cephe ışığı, yanal ışık, tepe ışığı, ters ışık, yaygın ışık, ışığı beklemek, poz taraması, filtreler ve flaş konuları;

“Kompozisyon“ konusunda kompozisyon öğelerinin yanında görsel bağ, uygun an, yaşam öğesi, renk, kontrast, doğrultu/yön, grafik ve farklı bakış açıları olmak üzere 26 bağlı alt başlık;

“Çekim Teknikleri” konusunda ise doğa, makro-yakın plan, portre, siluet, mavi saat, ayrıntılar, belgesel konularını da içeren 25 bağlı alt başlık bulunmaktadır.

I.Bölüm’de yer alan Teknik Bilgilere kitapta 22 sayfa ayrılmıştır ve konular küçük fotoğraf ve çizimlerle desteklenmektedir.

Kitabın II. Bölümünü oluşturan Fotoğraf Teknik Okumaları’nın üç alt bölümünden “ışık”  için 32 sayfa ayrılmıştır ve bölüm içinde konu ile ilgili otuz fotoğraf; “kompozisyon” için 72 sayfa ayrılmıştır ve bölüm içinde konu ile ilgili 72 fotoğraf bulunmaktadır.  Kitabın son bölümü olan “Çekim Teknikleri”ne 82 sayfa ayrılmıştır ve bölüm içinde konular ile ilgili 98 fotoğrafa yer verilmiştir.

“Teknik Bilgiler” bölümünde fotoğraf makineleri ve bazı teknik aygıtlarla ilgili kısa bilgiler verilirken, fotoğraf okumalarının yapıldığı bölümlerin her birinde konu ile ilgili kısa bilgiler verilmekte, renkli çizgi ve gri zemin ile genel zeminden farklılaştırılarak ilgi odağı haline getirilen küçük kutucuklar içindeki özel bilgiler şiirsel bir dil ile anlatılmaktadır.

“Yaygın ışık, pastel renkler oluşturarak hüzünlü bir ortam yaratmış. Ağaç ve sandal da yalnızlık duygusunu vurgulayarak bu ortama uyum sağlamış. Sandalın dümenine konmuş olan balıkçıl, oran olarak küçük olmasına karşın estetik biçimiyle ilgi merkezi haline gelmiş...”

“Işık gittikten sonra siz gitmeyin! Biraz daha beklerseniz, gün batımı size olağanüstü renkler sunacaktır. Güneş ışığının yatay geldiği saatler olan günün ilk ve son saatleri, fotoğrafik açıdan en değerli saatlerdir. Çünkü hem renk sıcaklığı düşer ve ışık daha sarımtırak bir ton alır, hem de yatay ışıkta dikey nesneler daha iyi aydınlanır.”

“... kadrajın ortası, fotoğrafın en zayıf noktasıdır. Konunun tam merkeze yerleştirilmesi durağan bir görüntüye neden olur...”

“Erken kalkın! Kumsal, kar ya da çöl gibi yüzeylerde kalabalık gelmeden önce bozulmamışlığı yakalayabilirsiniz.”

“Eğer konuyu sabah ya da akşam ışığında çekemiyorsanız, onu yarı gölgede ya da kendi yarattığınız gölgede çekin.”

“Fotoğraf yolculuklarında yanınıza alacağınız arkadaşınızı iyi seçin.  Fotoğrafların çekiminde ona çok iş düşecektir!”

“Kitapta yer alan fotoğraflar Faruk Akbaş tarafından çekilmiştir… Emre İkizler’in çektiği fotoğraflar, dipnotlarda belirtilmiştir.” Fotoğrafların 93 adedinin geniş açı objektiflerle çekildiği görülmektedir. Faruk Akbaş’ın fotoğrafçılığında önemli bir yer alan geniş açılı objektif kullanımının önemli örneklerine yer verilmiştir.  Kitapta bulunan çok sayıda fotoğraf geniş açılı objektiflerle çekildiği halde, fotoğraflarda geniş açılı objektifin görüntüleri abartma özelliğine fazla yer verilmediği söylenebilir. Öyle ki geniş açılı objektiflere fazla yer verilmediği bilinen portre fotoğraflarında bile bu objektiflerin kullanımının olumlu örnekleri görülmektedir.

Kitabın dili son derece yalın, akıcı ve anlaşılırdır. Yer yer başvurulan dinamik konuşma dili ile fotoğraflar arasında kurulacak bağ, kitabın okunma ve yararlanma düzeyini yükseltebilir

Erol BEKTAŞ

NOT: Örnek fotoğraflar kitaptan alınmıştır. 

 

FOTORİTİM ARŞİVİNDEN :

Kitap Köşesi : Jim Zuckerman - Fotoğrafta Rengin Sırları
Kitap Köşesi : John Berger - Görme Biçimleri
Kitap Köşesi : Sebastiao Salgado - Ara Güler Koleksiyonu