Sınırların Ötesinde Bir Performans:

KODO

Gecenin karanlığında gökyüzüne yükselen titreşimleriyle izleyicinin kalp atışlarını dahi kendi ritmine uyduran, iki saatlik bir performans; dans, vokal ve davul…

‘‘Kalp atışı’’ ya da ‘‘davulun çocukları’’ anlamına gelen dünyaca ünlü Japon davul grubu KODO Topluluğu, "One Earth" (Tek Dünya) adını verdikleri turne kapsamında İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın (İKSV) organizasyonuyla Haziran ayında İstanbullu izleyicinin karşısına çıktı. Harbiye Cemil Topuzlu Açık Hava Sahnesi'nde 2 akşam üst üste sergiledikleri üstün performanslarıyla, izleyicinin kalbinde iz bırakan 10’u erkek 4’ü bayan olmak üzere 14 performansçının sahne aldığı topluluğu ilk akşamlarında Fotoritim ekibi olarak izleme şansı bulduk.

Ilıkla serin arası bir Haziran akşamı izleyiciler birazdan sahnede karşılaşacakları performansın heyecanıyla yerini almış bekliyor. Gösteri başladığında davulların ilk titreşimleriyle sahneye çıkan üç dansçı, izleyicinin tam gözlerinin içine bakarak, kimi zaman ayakları yerden kesilerek davullardan çıkan ritme uygun bir şekilde dans ediyorlar. Arkalarında arkadaşlarının bir yükselip bir azalan vuruşları kalp atışları gibi ahenkli devam ediyor.

Bir sonraki performans oldukça eğlenceli. Dansçıların, ellerindeki zilleri birbirine vurarak ve yüzlerinde muzip bir ifadeyle oynadıkları oyun hepimizin yüzüne hoş bir gülümseme yerleştiriyor. Elindeki zil gibi bir enstrümanı belli bir ritimle birbirine çarpan dansçı, durduğu anda arkasındaki onun ritmine uymayan arkadaşını yakalıyor ve yanan onun yanına geliyor. Aralarındaki ahengi ve yüzlerindeki neşeli ifadeyi büyük bir keyifle izlerken. çocukluğumdaki oyunlara gidiyorum

12 ayrı parça sahneleyen topluluk kimi zaman yavaş ve etkileyici titreşimlerle, kimi zaman da heyecanı ve kalp atışını hızlandıran ritimlerle dinleyiciyi büyülüyor. İkinci yarının ilk gösterisi başladığında yan yana dizilen yedi performansçının davulla dansı başlıyor. Aralarındaki uyuma ilk yarıda alışmış olmama rağmen bu seferki ahenk beni büyülüyor. Bir anda yavaşlayıp bir anda hızlanan ellerini, önlerindeki davula her vuruşlarında bir sonraki vuruşu hesaplayan özgüvenlerini ve yüzlerindeki ciddi ve konsantre ifadeyi izlemek çok hoş.

Ve gecenin başından beri arka planda sessizce bekleyen devasa davul, üzerinde bulunduğu tekerlekli platformla sahnenin ortasına getiriliyor. Kullanılan davulların her birinin tek bir ağaç parçasından yapıldığını anımsıyorum ve bu davul hangi ağaçtan yapıldı acaba diye düşünüyorum. Sahneye çıkan iki performansçı platforma tırmanıp yerlerini aldığında artık herkes nefeslerini tutmuş bir durumda. Bu kadar büyük bir davuldan çıkacak sesi ve ritmi bekliyoruz. Ve ilk vuruş! Sonrasında bu gür ve etkileyici sesi hızla takip eden her vuruşla Kodo davulcusunun gerilen kasları, el kol koordinasyonu izleyenleri büyülüyor.

Gösterinin sonunda izleyiciyi ritim yarışına davet eden performans gecenin coşkusunu bir kat daha artırıyor. Yüzündeki muzip bir meydan okumayla seyircinin gittikçe zorlaşan ritimlerine alkışla karşılık vermesini sağlayan dansçı oldukça başarılı.

Finalde 14 dansçının sahneye çıkarak hep birlikte davullarla sergiledikleri performans gecenin sonuna yakışır bir gösteri oluyor. Harbiye’yi dolduran yüzlerce izleyici, topluluğu ayakta alkışlayarak kendi ritimleriyle dansçılara teşekkür ediyor.

KODO’nun Tarihçesi

1971 yılında kurulan KODO Topluluğu, 25 performansçıdan oluşuyor. Taiko adlı geleneksel Japon davullarını kullanarak Japon gösteri sanatlarına farklı yorumlar getiren KODO Topluluğu, bunu yapabilmek için kendilerine ayrı bir yaşam tarzı seçiyor. Dünyayı dolaştıkları turnelerden arta kalan zamanlarını Japon Denizi’ndeki Sado Adası’nda bulunan merkezlerinde geçiriyorlar.

Sado Adası topluluk üyelerinin eğitimden geçtikleri yer. İlk eğitimleri iki yıl sürüyor ve bu süreçte 3 aşamalı bir sınav var. Onları da geçerlerse sürekli üye olmadan önce bir yıl daha eğitim alıyorlar. Topluluk Japonlardan kurulu ama dünyanın her yerinden üye kabul ediliyor, ancak gelenler sonuna kadar dayanamıyor. Sado Adası’nın gözlerden uzak terk edilmiş bir okul binasının içinde 20 stajyer 2 yıl boyunca oradan ayrılmadan dış dünyadan büyük bir soyutlamayla burada yaşıyor.

Topluluk en son 11 yıl önce Türkiye’ye gelmiş. 

1981'den bu yana 44 ülkede 3 bini aşkın performans sergileyen, 25 kişiden oluşan ekip, 1998 yılında 5. Uluslararası İstanbul Caz Festivali için İstanbul'a gelmiş. Bu turnelerindeki performanslarının adı; ‘‘Ekkyo: Trans Border’’ Ekkyo Japonca’da sınır ötesi demek. Sınırları aşıp ülkemize ikinci kez gelen topluluğu büyük bir keyifle izledik.

Yazı: Şebnem EVREN

Grubun internet sitesi: www.kodo.or.jp

Yardım ve desteklerinden dolayı İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı (İKSV www.iksv.org) 'ndan Sayın Ezgi GÖKSU'ya teşekkürlerimizi sunarız. FOTORİTİM














Fotoğraflar: Aydan ÇINAR ve Mehmet UÇKUN

Tüm Hakları Saklıdır © All Rights Reserved

All Images and Text Published in www.fotoritim.com are Copyright © Protected by The Author, All Rights Reserved.
Use By Author Permission Only.