"Buzlardan çıkan eski bir lokomotif"

Türkiye’de nerelerde çekimler yaptınız? Ve hangi fotoğraf projelerini gerçekleştirdiniz?

Diyebilirim ki, iki yıllık askerliğim hariç, 47 yıldan beri yurt dışında bulunmama rağmen, Türkiyenin dört bir köşesinde, Edirne’den Hakkari’ye ve Trabzon’dan Bodrum’a, fotoğraf çektim. Bu fotoğrafların en iyilerini The Bosporus and Beyond (Boğaziçi ve Ötesi) ve Spriritual Crossroads of Anatolia (Anadolunun Manevi Kavşakları) adlı iki saydam gösterisinde ve yine The Bosporus and Beyond adı altında 300 kadar sayfalık bir kitapta topladım. Kitap bundan birkaç yıl önce bir ara Dışişleri Bakanlığımızın dikkatini çekmiş ise de neticede daha basılmış değil.                               

Gevaş (Van İli)

Yayınlanmış veya yayınlanacak kitap çalışmalarınızdan bahseder misiniz?

Türkiye hakkındaki kitabımdan başka fotoğraf kompozisyonu mevzuunda bir kitap yazdım. New York’ta fotoğraf eğitim kitapları yayınlıyan tanınmış bir yayın evi ile bir kontrat imzalamıştık, ancak üç ay sonra kontratı ‘estetik teoriye fazla önem veriyorsunuz’ bahanesi ile iptal ettiler. Ne yapalım!

Nepal pirinç tarlaları

Fotoğraf üzerine eğitimler (workshop) verip gençler yetiştirmeyi düşünüyor musunuz?

Bir müddet kompozisyon üstüne onar haftalık ders programları tertiplemiştim. Kompozisyon kitabım bu derslerden türedi. Birkaç programdan sonra ders vermekten, daha doğrusu ders programları ayarlamaktan, yoruldum! Ardında basılmamış kitap kaldı.

New York'un İkiz Kulelerinin hayali

Sanatın ve edebiyatın diğer türlerine de ilginiz var. Özellikle şiirleriniz… Bizimle bir şiirinizi paylaşır mısınız?

Gençlik yıllarımda bütün gençler gibi ben de beş on şiir yazmıştım. Bunların hemen hepsi Fransızca veya İngilizce. Diğer taraftan, birçok saydam gösterimin metni, The Bosporus and Beyond dahil olmak üzere, şairane hisler ifade eder.

Ganvié sığ gölü (Benin, Batı Afrika)

Sizce, fotoğrafçı çalışmaları ile topluma neler katar, neler kazandırır? 
 

Bu sualinize en iyi cevap zannedersem bana “fotoğraflarınla bizim bakıp ta göremediğimiz şeyleri keşfettiriyorsun” diyen arkadaşlardan geliyor sanırım.

Megève tepeleri (Fransız Alpleri)

Avrupa fotoğrafının daha şematik ve soğuk, Akdeniz ve Ortadoğu fotoğrafının daha sıcak ve hümanist olduğu söylenir… 80 ülkede çekimler yapmış biri olarak bu söyleme katılır mısınız? Sizin fotoğraf sanatının globalliği üzerine görüşleriniz nelerdir?

(Her şeyden önce belirteyim, seksenden fazla ülke gezmişsem de, bunların ancak yarısından azında fotoğraf çekimi yaptım). Fotoğraf sanatının globalliği hakkında pek fazla birşey bilmiyorum. Fotoğraf türleri veya “ekol”ları bence yapay bir kavramdır çünkü her fotoğrafçı sanatına kendi bakışınca kendine öz bir uslup getirir. Ancak, Amerikadan bakınca, bana Japon fotoğrafçıların ürünleri, aşırı çarpıcı renkleriyle, Avrupalılarınkinden daha şematik, yapay ve soğuk görünür.

Taşkale (Karaman İli)

Türkiye’den ve Dünya’dan beğendiğiniz fotoğrafçıların isimlerini söyler misiniz?

Türkiyeden, günümüzün fotoğrafçıları arasında, yakından tanıdığım ve dünyayı beraber dolaştığımız İzzet Keribar, Yusuf Tuvi ve İbrahim Zaman’ı bilhassa beğenirim. Dünyadan, Henri Cartier Bresson’un İngiltere kralının taç giyme geçidini bir duvarın üstünde bekleyenlerin fotoğrafını unutmak mümkün değil. Ayrıca Arnold Newman’ın portrelerini çok takdir ederim.