Zamanda Yapılan Çapraz Bir Yolculuktur Fotoğraf

Annemin, günlerce, haftalarca her gece okuyarak biz çocuklarını uyuttuğu, babamın asırlık Arapça ve Farsça kitaplarla dolu kitaplığındaki birkaç Osmanlıca kitaptan biri olan Çalıkuşu’nun bittiği günün ertesi, üzerimize bir masalsızlık boşluğu çökmüştü. Yer yatağında yaş aralıkları en fazla 2 yıl olan altı kardeş annemin dudaklarından dökülecek öykü/masal parçacıklarını aç yavrular gibi bekliyorduk. Çalıkuşu’nun Anadolu yollarındaki serüveni bitmişti. Yeni bir öyküye başlamak yerine o gece ilk kez öz yaşamından bize bir yol hikayesi anlatmıştı. 15 yaşında çeyiz sandığı ile birlikte bindirildiği atın sırtında Hasankeyf Kalesi’ne tırmanırken gelin hicabının gözeneklerinden yaşlı gözlerle seyrettiği aşağıda ip gibi uzanan yol ve o yolda karınca büyüklüğünde aksi istikamette baba evine doğru yol alan kervana eşlik etmek yerine kaderinin çizdiği yolda kendi yuvasına doğru ilerleyişinin umut dolu hüznünü anlatmıştı bize. Henüz bir fotoğraf makinesine bile dokunmadığım o gece, ilk kez kafamda kusursuz bir fotoğraf canlanmıştı. Atın sırtında 15 yaşında annem, yüzünde hicabı, hicabın arkasında yaşlı gözler, hicabın gözeneklerinden seyredilen çok aşağılarda ip gibi uzanan yol ve yorgun argın yol alan bir kervan.Anı fotoğrafları için perdesi yıllarca açılıp kapanan ilk makinem Lubitel’in çektiği hiçbir fotoğrafta ip gibi uzanan yolda yol alan bir kervan olmadı. ANFAD’da fotoğrafla tanıştıktan birkaç yıl sonra gittiğim Hasankeyf’te annemin söz ettiği yükseklikten aşağıda ip gibi uzanan yola baktım. Aynı yol motorlu taşıtların altında boylu boyunca yorgun uzanıyordu. Annemin, doğumumdan yıllar önce yaşadığı o fotoğrafı asla çekemeyecek olmanın katı gerçekliği ile yıllardır vizöre o fotoğrafa ulaşma özlemi ve heyecanı ile baktığımın farkına vardım. Mart ayında ANFAD’da gösterilecek olan üçüncü fotoğraf gösterim “Yol: Hasankeyf, Midyat, Mardin, Urfa” çalışmasının temelinde de bu heyecan var.

Hasankeyf’ten sonra dolaştığım Midyat sokaklarında, uzun yıllar önce boynumda ayet el kürsi, çocuk kollarımla sımsıkı sarıldığım süvari ile dörtnala vardığımız Zazé köyünde atımıza su veren, boynunda haç ürkek bakışlı mavi gözlü çocuk dostumu aradım. Bulamadım. Sımsıcak gülüşlü küçük kirli çocuklardan ve sohbet ettiğim yaşlılardan öğrendim Avrupa yollarında göçmen olduğunu. Ardında benim doğduğum taştan ev gibi zamana inat ayakta duran taş evlerini bırakarak.

Çocukluğumun Kaf dağı kadar uzak büyük şehri Mardin’de bir abbaranın girişine kurduğum tripodun üzerine makineyi yerleştirirken aynı abbarının altından yıllar önce annem tarafından bedenime göre küçültülen ağabeyimden kalma ispanyol paça pantolonumun arka cebinde tarağım, yuvarlak cep aynam, gömlek cebimde tükenmez kalemim, elimde okul kitaplarımla geçtiğimi hatırladım. Fotoğrafı çekmek için vizörden baktığımda gördüğüm, abbaranın diğer ucunda ilk gençlik yıllarımın silüetiydi.

 

Taş döşemeli sokaklarının her birinin, sokaklarının iki yanında dizili taş evlerin her birinin, sokaklarından geçen insanların her birinin bizi içsel bir yolculuğa çıkardığı Urfa’da, fotoğrafın zamanda yapılan çapraz bir yolculuk olduğu daha çok hissedilir. Onlarca poşulu yaşlı şehir insanının domino oynadığı Gümrük Han’da tadı çocukluğumdan beri değişmeyen bir çay ya da acı mırra yudumlarken, iletişim aygıtları ile dayatılan popüler yaşam tarzı dışında kalan “farklılığın” yıllara rağmen yenilmemişliği dudağımıza sıcak bir gülümseme olur konar. Ulaşılmaz Afrika yerlilerinin bile üzerinde artık popüler marka jean, t-shirtlerin görüldüğü bu zamanda, farklılığını yaşatan bu şehir insanlarının yaşam tarzlarına içten bir saygı duymamak elde değil.

Mehmet Selim AKSAN Hakkında

Midyat’a bağlı Kastalun köyünde doğdu. Midyat, Nusaybin, Urfa ve Mardin’deki eğitiminden sonra ODTÜ Siyaset Bilimi Ve Kamu Yönetimi bölümünden mezun oldu. Bir süre öğretmenlik yaptı.Uzun yıllardır yerleşmiş olduğu Antalya’da, microstock fotoğrafçılığı yanı sıra  Turizm sektöründe çalışmaktadır. Yazmadı, fotoğraf çekti. Çocukluğunun makinesi Lubitel ile başlayan fotoğraf merakını ANFAD sayesinde tanıştığı yakın dostu tanınmış başarılı fotoğrafçı Özgür Donmaz ve EFIAP İhsan Yıldızlı sayesinde biraz daha ileriye götürdü. Fotoğrafları yurtiçi ve yurtdışında karma sergilerde yer aldı. ANFAD’da “Vizörümde Bir Masal: URFA” ve “Duality” adlı gösterilerinden sonraki üçüncü gösterisini “Yol: Hasankeyf, Midyat, Mardin, Urfa” adıyla Mart ayında Antalya’da gerçekleştirecek.