KOCA SEYİT

Balıkesir’den Edremit, Akçay, Altınoluk ya da Ayvalık’a gittiğinizde, Edremit kavşağından 5 km önce Havran ilçesinden geçersiniz.

Çanakkale’den Ayvalık veya İzmir’e gidiyorsanız, Edremit kavşağından Balıkesir yönüne devam ederek 5 km daha giderseniz yine Havran ilçesine ulaşırsınız.

İlçe kavşağında sizi bir heykel karşılar. Bir yiğit sırtında koca bir top mermisi taşımaktadır. Hemen tanırsınız bu Anadolu yağızını. Evet, o Kocaseyit’ten başkası değildir… İçinizde bir ürperti olur…

Minnet ve teşekkür duygularıyla heyecanlanırsınız. Tarih değiştiren bu yiğide karşı derin bir saygı gelişir yüreğinizin derinliklerinde. Buradan uzaklaşırsanız hak ettiği ilgi ve saygıyı göstermediğiniz için eziklik duyarsınız. En azından kabrinde ziyaret ederek kendinizi biraz olsun rahatlatmak istersiniz.

İlçe merkezinden geçerek doğu/kuzey doğu yönünde tümüyle asfalt olan yoldan dağları tırmanarak 12 km sonra Kocaseyit köyüne ulaşırsınız. Şansınız varsa sincaplar size yolda eşlik eder.

Seyit doğduğunda Manastır olan köyünün adının, yöredeki ormandan dolayı önce Çamlık, sonra ise Çanakkale Savaşları'nda gösterdiği kahramanlıktan dolayı Kocaseyit ismi olarak değiştirildiğini hatırlar ve bu yiğidin isminin köyüne verilmesini saygıyla karşılarsınız.

Kocaseyit köyünü geçince zirvelere layık bu kahramanın anısına yapılmış görkemli bir anıt tepe ve müze sizi karşılar. Bu müze ziyaretiniz nedeniyle size sunulan ödül olur. Heykeltıraş Murat Daşkın' ın yaptığı "Kocaseyit Heykeli"ni izleme ve fotoğraflamanın keyfini yaşarsınız.

Anıt tepeden çevreyi seyrettiğinizde ise, yaratanın bu kahramana layık bir zirve nasip ettiğini görürsünüz. O tepede zaferi teneffüs eder, hürriyet ve bağımsızlığın huzurunu yaşarsınız.

Seyit; 1889 yılının Eylül ayında, Edremit Sancak Beyliğinin büyükçe bir köyü (Kariye) olan Havran’ın Manastır köyünde fakir bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. 1909 yılının Nisan ayı başlarında askere alınır. Gürbüz yapısı ve pehlivanlığıyla dikkatleri çekmesinden dolayı asker ocağında "Edremit’ li Koca Seyit" olarak tanınır. 1912'de Balkan Savaşları'na katılır ve savaş bitiğinde terhis edilmeyerek topçu eri olarak Çanakkale Cephesi'nde askerliğe devam eder.

18 Mart 1918'de Çanakkale Deniz Savaşında, işgal amaçlayan kuvvetlerin yoğun ateşi sonucu Rumeli Mecidiye Tabyası'nda tek top ayakta kalmıştır. Onun da mermiyi kaldıran vinci bozulmuştur. Seyit Onbaşı, 276 kiloluk mermiyi Niğdeli arkadaşının yardımıyla sırtlayıp topa sürer ve ateşler. Er Seyit’ in İngilizlerin en büyük ve batırılamaz dedikleri 'Ocean' savaş gemisine büyük yara aldıran bu top mermisi savaşın kaderini değiştirir.

Gösterdiği üstün kahramanlıktan sonra komutanı Seyit’ i ödüllendirmek ister.

"Ben bunu ödül için değil, vatanım için yaptım!" deyip her şeyi reddeder. Israr üzerine utana sıkıla, "bana bir tayın yetmiyor, mümkünse iki tayın verin" der. Ancak daha sonra "arkadaşlarım bir tane yerken ben iki tane yiyemiyorum" deyip bunu da kabul etmez.

Kocaseyit’ in kahramanlığı cephede yankılar uyandırmış ve sevinç yaratmıştır. O günlerde 19. Tümen Komutanı olan Kurmay Yarbay M. Kemal bu kahramanı tanımak ister. Atını ve hizmet erini gönderip birliğinden Onbaşı Seyit'i aldırarak, Çanakkale’nin Eceabat ilçesinin Bigalı Köyü'ndeki karargâh evine getirtir.

M. Kemal bir kahve Seyit Onbaşı’ ya, bir kahve de kendine yaptırır. Kahvelerini birlikte içer ve sohbet ederler. Ayrılırken M. Kemal Seyit’e bir ihtiyacı olup olmadığını sorar.

Seyit ise "Komutanım sizin ikram ettiğiniz şu kahve benim için en büyük hediyedir” cevabını verir ve hiçbir hediye kabul etmez.

Kocaseyit’in kahramanlığın yanında vakurluğuna da tanık olduğunuzda, O’na duyduğunuz saygı daha da artar. O günlerle günümüzdeki anlayışı karşılaştırdığınızda, derin bir utanç duygusu yaşarsınız.

Seyit 1909 yılında er olarak çıktığı köyüne, 1918 sonbaharında gazi onbaşı olarak döner. Geçimini sağlamak için orman işçiliğine ve kömürcülüğe devam eder.

Zor şartlarda ve yoksulluk içinde yaşayan koca gaziye "müracaat et sana da madalya versinler, maaş bağlasınlar" diyenlere, "Biz madalya için, maaş için dövüşmedik” diyerek teklifi reddeder. 1934 tarihinde yürürlüğe konan soyadı yasasıyla "Çabuk" soyadını alır.

Çanakkale Savaşlarından sonra yurt gezileri sırasında Atatürk Havran’ a geldiğinde, Kaymakam ve hazır bulunanlara Koca Seyit’i tanıyıp tanımadıklarını sorar.

Tanımadıklarını öğrenince üzülerek “Bana, o yiğidi bulup getirin, sizi, O’ nunla tanıştırmak istiyorum. Yaptığınız, milletin kahramanlarına vefasızlıktır. Kendisini tanıyın ki, bu topraklar üzerinde yaşamanın bir bedeli olduğunu bilesiniz…” diye sitem eder.

Koca Seyit’i bulurlar, Havran’a getirirler, tıraş ettirirler, nahiye müdürünün elbiselerini giydirirler ve Atatürk’ün karşısına çıkartırlar.

Ata; “Koca Seyit bu elbise sana çok yakışmış, nereden satın aldın?” diye sorunca Koca Seyit, “Paşam geldiğinizi haber verdiler, çok sevindim, beni arattığınızı duyunca, dünyalar benim oldu… Bana bu elbiseyi giydirdiler. Kaymakam bey, öyle uygun gördü…” diyerek cevaplar. 

Onbaşı Seyit 1939 yılında solunum yolu enfeksiyonundan vefat eder. Geriye maddi miras sayılabilecek bir varlık bırakmamıştır.

Ancak, tarihe mal olan şanlı hatıralar ve koca bir milletin saygısını kazanmıştır.

O kahramanı ebedi istirahatgâhında ziyaret edince, borcunuzu ödemiş olmanın huzuruna erişirsiniz.

Çanakkale Savaşı'nın önemli kahramanlarından biri olan Koca Seyit (Seyit Onbaşı) beyaz perdeye taşınıyor. Sırrı Elitaş, Tuncay Gürel, İsmail Gülnar, Fatma Belgen, Yılmaz Kurt, Selçuk Uluergüven gibi Türk tiyatro ve sinemasının önemli isimlerini buluşturacak filmin yönetmenliğini Bilal Berkay yapıyor. Hikâye ve senaristliğini İsmail Gülnar'ın yapacağı filmin çekimleri Çanakkale, Balıkesir ve Fethiye'de gerçekleştirilecek. Seyit Onbaşı'nın hayatı ve Çanakkale Savaşı'nda yaşadıklarının konu edileceği belgesel şeklindeki sinema filminin çekimlerine 2009’un ilk aylarında başlanacaktır.

Mikdat BESNİ
 

Kaynaklar:

http://www.havran.gov.tr/GenelSayfaoku.asp?PageId=2

http://www.havran.bel.tr/modules/seyit/

http://www.kocaseyit.com/mucize.php

http://www.privatesozluk.com/show.asp?m=koca%20seyit

http://www.uludagsozluk.com/k/koca-seyit/

http://www.sevde.de/Tarihe_san_ver/KOCA_SEYiD.htm

http://www.internethaber.com/news_detail.php?id=120410

http://ayhandeveci-60.blogspot.com/2008/03/koca-seyit.html

http://www.turkadmin.com/topcu-onbasi-seyit-koca-seyit-t1842.html?s=f9a48968e006ef6c6876fccf4fc0cbb1&

http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?p=1014841

http://www.haberler.com/canakkale-savasi-nin-kahramani-koca-seyit-in-haberi/