e-Panel
21 Şubat Uluslararası
Çocukluk Çağı Kanser Günü
Paris’in 1905 ‘te karışık salt renklerle göz alan renklerden oluşan Sonbahar Sergisinde ortaya çıkan bu grup, eleştirmenin onları tanımlamada kullandığı Les Fauves (vahşiler) akımın ismi olarak yerleşti. Doğalcılıkla arasında bazı benzerlikler olduğunu iler sürenler olsa da aslında Fovist resim; yüceltilmiş duyguların ve renklerin eğlenceli ve fantastik dünyasını oluşturan bu ‘vahşilik’ en çok güçlü renklerde, dinamik fırça vuruşlarında ve yapıtların derin dışavurumcu niteliklerinde yansır. Resim sade ve temiz boyanmalıdır. Derinlik, ışık, gölge ve belirli kenar çizgileri bırakılmıştır. Fovizmde hafiflik ve sevinç gözlenir. Akımın sanatçıları boyaları tuvale ,tüpten doğrudan sıkarak resim yapmışlardır.
Fovist resim, Van Gogh’un ya da Gauguin’in basite indirgediği resimden daha başka birşeydir ; artık daha 3 boyutlu değildir, Renk zenginliği ise birkaç saf renk ile sınırlıdır. Şimdi bu renklerin işlevi, anlamı ve duyguyu anlatmaktır. Böylece de resim, - örneğin Bölümcülükte olduğu gibi- bütün kuramsal yöntemlere sırt çeviren ressamın özgür kararına bağlıdır.
Bu nitelik Alman dışavurumcu için de geçerlidir yalnız onda düşünsel bir görüş ve tutumu anlatmak isteği daha ağır basar. Her iki üslup arasındaki temel fark ‘anlatım’ ya da ‘dışavurum’ kavramının tamamında yatar. Fovistler bu kavramı resmin düzen bütünlüğünde beliren salt biçimsel bir öğe olarak alırken, Alman dışavurumcularına göre doğrudan doğruya bir ruhsal açıklamadır.
Fovistlerin ele aldıkları konular; cansız doğa ve manzara gibi alışılagelen türlerin dışına çıkmaz. Fovların getirdikleri yenilik sanata renkli bir çeşni katmaktan öteye gitmez. Kullandıkları renkler , çılgınca bir iç güdünün , coşkunun ifadesi olarak yorumlanıyordu zamanında. Vlamick ‘bir çılgınlık içindeyim, yeni bir dünya yaratmak istiyordum.’ diyor, ‘gözlerimin dünyasını, sadece kendim için bir dünya... Tonları abartıyor, algılanabilcek her duyguyu bir renk cümbüşüne dönüştürüyordum. Kendimi delicesine aşık, dizginlenemeyen bir vahşi gibi duyuyordum. Bana resim yaptıran iç güdümdü.
İçgüdü, duygu ve coşkularla yapılan sanata, daha önce Gauguin ve Van Gogh en güzel örneklerini vermişlerdi. Geleneksel sanatın dışına çıkabilmek için coşku ve duygu yetmiyordu.
Bu yüzden Fovların sanatı kısa bir süre içinde renk ve motif oyununa dökülüyor. Bu dönemin görgü tanığı ünlü koleksiyoncu Daniel-Henry Kahnweiler ‘Batı sanatı bu dönemde süslemeciliğe (dekorasyon) düşme tehlikesiyle yüzyüze gelmişti.’ diyor.
Fovizm, çok çeşitli ve kısa ömürlü gruplar halinde uygulanmıştır.Ama aralarında öne çıkan adlar; Georges Braque (1882-1959) ve Andre Derain(1880-1954) ve Henri Matisse’1869-1954) dir.
Topluluğun en ünlüsü Matisse, Beardsley’den 2 yaş büyüktü ve süssel basitleştirme bakımından onunkine benzer bir yeteneği vardı. Doğu halılarının renksel kalıplarını ve Kuzey Afrika’nın doğal görünümlerini inceleyerek, modern çizimi çok etkileyecek bir üslup geliştirdi. Matisse’nin Bonnard’ın yolunu izlediğini gözlemleyebiliriz fakat Bonnard, ışığın parıltısının izlenimini korumak isterken Matisse, görsel izlenimin süse dönüştürülmesinde daha ileri gitmiştir.
Duvar kağıdındaki ve masa örtüsündeki çizim oyunlarıyla eşyalar,tablonun başlıca motifini oluşturmaktadır. İnsan figürü ile pencereden görülen manzara da bu kalıbın bir parçası olmuştur. Öyle ki kenar çizgilerinin basitleştirilmesi hatta kadının ve ağaçların biçimlerinin bozulması onların duvar kağıdının çiçekleri arasına yerleştirilmeleri için vazgeçilmez hale gelmiştir.
Matisse’nin kendisi bir an bile olsun, beyinsel incelikten vazgeçmemiş olsa da bu tabloların çizgilerinde ve pırıl pırıl renklerinde, çocuk resimlerinin süssel etkisinden birşeyler var. Onun güçlü yanı buydu. Aynı zamanda da zayıf yönünü oluşturuyordu. Çünkü çağdaşları çıkış yolu göstermede başarısız oldu. Bu çıkış yolu 1906’da ölümünden sonra Paris’te düzenlenen ve önemli yankılar uyandıran evrimsel (retrospektive)sergisinde Cezanne ‘ın yapıtları tanınıp incelendikten sonra bulundu ancak.
Hazırlayan : İnci İŞLER
Arşivden :
Barok Sanat ve Caravaggio
Sanat Akımları : Neoklasizim
Sanat Akımları : Empresyonizm
Van Gogh ve Empresyonizm
Sanat Akımları : Realizm