ELVEDA BAYRAMPAŞA*

“Bayrampaşa Cezaevi törenle kapatılarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne devredildi. Bayrampaşa ya da eski adı ile Sağmalcılar Cezaevi’nin konukları arasında Geceyarısı Ekspresi’nin yazarı Billy Hayes, Deniz Gezmiş, Yılmaz Güney, Çetin Altan, Dursun Karataş, Ergun Göknel,  Banker Kastelli gibi pek çok isim yeraldı. Cezaevi, hizmette kaldığı 40 yıl boyunca isyan, rehin, yangın, operasyon, firar, ölüm orucu, silahlı çatışma, cinayet gibi olaylarla sürekli olarak kamuoyunun gündeminde kaldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi cezaevinin 120 dönümlük arazisi üzerinde yeşil alan ağırlıklı, kültür-sanat ve rekreasyon alanlarından oluşan bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor.” << 19 Temmuz 2008 tarihli gazetelerden.>>

Bu haberi ilk okuduğumda, tüm çabalarıma rağmen gözümde bu cezaevi ile ilgili pek fazla bir görüntü canlandıramamıştım. “Geceyarısı Ekspresi” gibi bir film ile tüm dünyada kötü de olsa bir şöhret edinmiş, Türkiye’nin bu en büyük ve en meşhur cezaevine ait bildiğim pek fazla bir fotoğraf yoktu. Sanırım bunda en büyük pay, tüm cezaevleri ve çevrelerinde uygulanan fotoğraf yasağı uygulamasıdır. Bu tarihi cezaevinin çok kısa bir süre içerisinde yıkılıp  yokolacak olması, onu fotoğraflayıp belgelemek isteyenler için fazlaca bir zaman bırakmıyordu. Bayrampaşa Cezaevini fotoğraflama fikri, bu düşünceler sonucu oluştu.

Yakın tarihimizde bu kadar büyük bir yer edinmiş ve bu ölçekte büyük bir cezaevini birkaç fotoğraf ile anlatabilmek, hiç şüphesiz ki mümkün değildir. Yine de, bu fotoğrafların bir eksikliği küçük bir ölçüde de olsa doldurabilmesi ümidi ile…

Selçuk YILMAZER 
 

* Başlık, mahkumların cezaevi avlusuna yazdıkları  “Bir Daha Geri Dönmemek Üzere - Elveda Bayrampaşa” yazısından alıntıdır. 
 

Jandarma Koruma Bölüğü, er koğuşuna ait lavabolar.


Cezaevinin boşaltılması için avlu duvarlarında açılan dev deliklerden biri.


Koğuş pervazında mahkumlardan geriye kalmış pet saksıda bir çiçek.


Yangın sonrası aşırı ısıdan eğrilmiş ranzaları ile bir koğuş.


Nakledilen mahkumların arkalarında bıraktıkları af çağrıları.


Koğuşlarda ağırlık çalışması için kullanılan pet şişeler.


Koğuş penceresi önünde içilen çay keyfinden geriye kalanlar.


Cezaevi avlularından biri ve cezaevi camisi. Ortada, koğuşlardan boşaltılmış çöp yığını.


Yıkılmakta olan Cezaevi Koruma Bölük Komutanlığı binası.


Koğuşun akan tavanı ve ışıktan rahatsız olanlar için gazete ile perdelenmiş florasan.


Boşaltılmış bir koğuş, tavandan sızan yağmur suları yerde gölcükler oluşturmuş.


Gözetleme kulesinden H-tipi cezaevi. Çatı ve avlu duvarı yıkılmış durumda.


5 No.lu gözetleme kulesinden cezaevinin genel görünümü.


Cezaevi batı sınır duvarı ve son kalan gözetleme kulesi.

Cezaevi avlusundan gökyüzü manzarası. Cezaevi dışından avluya atılan cep telefonu, uyuşturucu vb. maddeleri önlemek için avlu üstüne gerilen çelik ağ ve üzerinde kalmış futbol topları.

Bir koğuş ve duvarı üzerinde besmele yazısı.

Bir koğuş kapısı üzerinde, “koğuş çizelgesi”.

Avluya açılan sökülmüş bir koğuş kapısı.

Koğuş banyosu, ağaya hürmet.

---

Use By Author Permission Only.