ADAMKAYALAR

Kızkalesinin 7 km. kuzeyinde bulunan, ölü kültü ile ilişkili bir kutsal alandır. 12 adet kabartmadan oluşan bu alan, yalnız Kilikia'da değil, tüm dünyada benzerine az rastlanır bir mekandır. Konum olarak derin bir vadinin dik yamacındadır. Söz konusu sanat eserleri, Kızkalesi’ne bakan bu uçurumun yüzeyine işlenmeleri nedeniyle, son derece etkileyici bir görkem kazanmışlardır.

Kabartma sırasının başında, 5 basamaktan oluşan oturma kademelerine sahip, niş şeklinde bir sunak bulunmaktadır. Sunağın iki tarafında iki figür vardır. Sağdaki figür tamamen tahrip edilmiştir ve sadece silueti görülmektedir. Soldaki figür ise, bir elindeki testiden diğer elindeki kaseye bir sıvı (olasılıkla şarap yada su) dökerken betimlenmiştir. Bu tasvir, anma törenleri için yapılmış olan bu mekanda, antik dönem gelenekleri arasında bulunan bazı ritüellerin yapıldığına işaret eden önemli bir ipucudur.

Tahribat öncesi Adamkayalar
 

Tablolar içinde en çarpıcı olanı, bir askerin karısına ve kız çocuğuna veda ettiği hüzünlü sahnedir. Geri dönmediği anlaşılan bu asker, bu kabartmayla ölümsüzleştirilmiştir.

Bir erkeğin kline (sedir) üzerinde uzandığı, karısının ve diğer aile fertlerinin ise yatan kişinin çevresinde tasvir edildiği diğer bir sahne, çok sık kullanılan bir ikonografidir. Bu sahnede uzanmış olan figür, ölmüş olan kişiyi temsil etmektedir.

Kabartma grubunun içindeki bir başka sahnede, bir erkek figürü bir keçiyi getirirken resmedilmiştir. Bu sahne, “ölenlerin ardından kurban kesme geleneğinin olduğu” şeklinde yorumlanmaktadır.

Kabartmalar, ölmüş olan önemli kişilerin anısını yaşatmak üzere yakınları tarafından yaptırılmıştır. Bu kişi kimi zaman bir asker, kimi zaman ise bir rahip giysileri içinde resmedilmiştir. Ölen kişi bazen tek başına, bazen de çevresinde karısı, çocukları yada hizmetlilerinin bulunduğu bir ortamda tasvir edilir.

Bazı kabartmalarda yazıtlar bulunmakta ve bu yazıtlarda kabartmayı yaptıran kişinin adı ve kim için yaptırdığı şeklinde bilgiler verilmektedir.

Stilistik incelemeler, kabartmaların M.Ö. 3. yy.'dan Roma’ya kadar uzanan zaman dilimi içinde yapılmış olduklarını göstermektedir.

ADAMKAYALAR DİNAMİTLENDİ

Günümüze kadar oldukça sağlam ulaşmış olan bu eserler, gün geçtikçe, tüm bölgede görülen hızlı tahribattan etkilemeye başlamıştır. Hazine aramak gerekçesiyle, kabartmalara yerleştirilen dinamit lokumları vasıtasıyla eserlerin bazıları patlatılmıştır. Geri dönüşü olmayan bu tahribat, Mersin’in en önemli tarihi eser grubunu hedef almış bulunmaktadır.

Sadece Türkiye’nin değil, dünyanın kültür mirasına sabotaj yapılmaktadır. Bu tür tahribatlara, gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelerde rastlanmaktadır. Buradaki durum, Afganistan’daki “Buda” kabartmasının Taliban örgütü tarafından bombalanarak tahrip edilmesinden farklı değildir.

Bu vandal tutum karşısında duyarsız kalmak, eserlerin kaybedilmesinin yanı sıra ülkemizin ve halkımızın imajına zarar verecektir.
 

TAHRİBATA KARŞI YAPILMASI GEREKENLER

Suçluların yakalanması konusu güvenlik kuvvetlerine ait olmakla birlikte, tahrip olan noktaları onarmak ve bunun tekrarlanmaması için gerekli önlemleri almak, akademik ve bürokratik makamların sorumluluğudur. Eğitim eksikliği bu vandalizmin sebebi olsa da, eğitim çalışmaları bunu önlemek için yeterli değildir. Güvenlik önlemleri mutlaka alınmalıdır.

Sadece Mersin’in değil, tüm Anadolu’nun ve dünyanın en önemli kültürel mirasları arasında yer alan Adamkayalar’da, ilk adım olarak rölyeflerin aslına uygun olarak restore edilmesi önem taşımaktadır. Eş zamanlı olarak, Adamkayalar’ın bulunduğu alanda peyzaj çalışması yapılması ve bu mekanın ahşap merdivenler ve korkuluklarla bir ören yeri olarak düzenlenmesi gerekmektedir. En önemli adım olarak ise, her geçen gün artarak devam eden tahribatın önüne geçmek amacıyla, bu mekânda yirmi dört saat bekçi bulundurulması şarttır.

Bu tip kültürel yatırımlar doğrudan ülkemizin prestiji ile ilgili konular olduğu için, masrafların bahane olarak gösterilmesi doğru değildir. Kaldı ki bu ören yeri kısa zamanda kendi masraflarını karşılayabilecek potansiyele sahiptir. Kontrol edilebilir bir giriş mekanı yapılır ve kapıda düşük bir giriş ücreti alınırsa, buraya yapılacak olan yatırım kısa zamanda geri dönecektir. Bununla birlikte Mersin çok özel bir ören yerine sahip olacak, Adamkayalar ülkemizin prestij noktalarından biri haline gelecek ve kentimizin tanıtımında öncelikli yer alacaktır.