KAPADOKYA’ DA FOTOGRAF ŞÖLENİ

Yazının başlığı yanıltmasın sizi. En gözde açık hava müzelerimizden Kapadokya’ da, fazlasıyla hak ettiği halde, bu güne dek gelenekleşmeye aday ya da gelenekselleşmiş herhangi bir “fotograf şöleni” düzenlenmedi (1), düzenleneceğine dair bir işaret de yok henüz.

Ender olan jeolojik yapısını görmeye çağırır fotografçıları, Kapadokya. Yeryüzünde böylesi güzel yüzeye sahip çok az yer bulunduğunu söyler çağrısında. O nedenledir ki, yerli - yabancı bütün gezginlerin, turistlerin uğrak yerlerindendir. Fotografçı olmasa bile, yolu düşen herkesin çok sayıda fotograf çekmeden geçemediği bu güzel yöreyi, dünyanın önde gelen gezgin, peyzaj – doğa fotografçılarıyla, ülkemizin neredeyse bütün fotografçıları defalarca ziyaret etmişlerdir.

Bir an için herkesin arşivindeki Kapadokya fotograflarının dökümü yapılsa, muhtemel ki onbinlerce fotograf çıksın ortaya. Ama, hepsi o kadar. Kapadokya fotografları yarışmalara yollanmak, arada bir sergilenmek ve bazı dergilerde basılmak dışında, kişisel arşivlerde saklı kalmaktadır. Oysa, bireyin ömrüyle sınırlı kısacık zaman diliminde önemli bir değişiklik olmuyormuş gibi görünse bile, mevcut her şey gibi orası da zaman içinde değişikliğe uğramaktadır. Çağımızda bu gibi değişimleri belgeleyen en elverişli araç kuşkusuz fotograftır. Bunu sağlamak üzere, Kapadokya’ da fotografçıları düzenli aralıklarla bir araya getirebilecek etkinlikler, belgeleme çalışmalarına çok ciddi katkı verebilir diye düşünmekteyiz.   

Fotografçıları bir araya toplayabilen, ortaklaşa çabalarda buluşturup fotograf sanatının sihrini ve fotografçıların çabalarını yerel ölçekte bile olsa kamuoyunun gündemine taşıyabilen, geleneksel hale gelmiş etkinlik sayısı bir elin parmaklarından daha azdır.

Ne var ki ortak çabalarla oluşturulmuş geleneksel fotograf etkinliklerine, özellikle Kapadokya gibi fotografla özdeşleşmiş yörelerde çok gereksinim vardır.

Böyle bir etkinlikten kastımız; ülkemizde her yıl onlarcası gerçekleştirilen fotograf yarışmalarına bir yenisini eklemek isteği değildir. Gerek görüldüğünde bir yarışmanın da dahil edildiği, ama ondan fazlasını içinde barındıran bir “fotograf festivalidir” (2), daha doğru bir deyişle geniş kapsamlı bir “şenlik” tir sözünü ettiğimiz.                         

Görsel malzeme zenginliğinin adeta istiflendiği Ihlara Vadisi, Krallar Vadisi ve Kızıl Vadi gibi olağanüstü güzellikteki alanlarda fotograf çekmeyi ve saatler sürecek, her biri diğerinden keyifli yürüyüşlere (moda söyleyişle “tracking”) katılmayı kaç fotogafçı reddeder?     

Göreme, Zelve, Avanos, Ürgüp, Ortahisar, Uçhisar, … , gibi yerlerin otantik dokusu, sosyal yaşamı ve insan manzaraları kaç fotografçının ilgisini çekmez?     

Kaymaklı ve Derinkuyu’ daki yeraltı şehirlerini, yeraltı geçitlerini kaç fotografçı görmek istemez?   

“Peri Bacaları” ından kaç fotografçı etkilenmez?

Eğer yükseklik korkusu yoksa, “balon turları” na katılıp kuşbakışı Kapadokya fotografları çekmeye kaç fotografçı “hayır” der?  

Çatlamış parmakların maharetle biçimlendirdiği ve yapımı sırasında çamurla ışığın eşsiz bir güzellikte buluştuğu “çömlek” yapımını hangi fotografçı kaydetmek istemez?

Kapadokya, gerçek anlamda bir “açık hava doğal oluşum müzesi” dir. Neredeyse bütün fotografçıların uğrak yerleri arasında birinci sırada yer alır ve çoğumuz birkaç kez gezmiş olmamıza karşın, bir kez daha ve pek çok kez daha gitmekten alamayız kendimizi.

Sanat - Edebiyat yazılarının usta kalemi Doğan Hızlan; yedi yıl önce Ürgüp’ te başlayan ve daha sonra kesintiye uğrayan karikatür yarışmasının, bu karikatür yarışmasının düzenlenmesine katkısı bulunan Semih Balcıoğlu’ nun da adının geçtiği “Kapadokya Semih Balcıoğlu (Uluslararası) Karikatür Yarışması” olarak yeniden düzenlenmesi için çağrıda bulunuyor ve böylesi bir etkinlikten beklediği yararları ifade ediyor (3).

Her sanat etkinliği, o etkinliği gerçekleştirenlerle, etkinliği izleyenleri yakınlaştırır, kaynaştırır. Bununla birlikte etkinliğin gerçekleştirildiği yörede ekonomik faaliyetleri canlandıracağı gerçeği yadsınamaz. Fotografa dair geniş çerçeveli ve gelenekleşmiş bir etkinlik, öncelikle ülkenin değişik kentlerinde yaşayan fotografçıları bir araya getirir ve kaynaştırır. Ama ondan da önemlisi, etkinliğin gerçekleştirildiği yörenin insanları ile fotografçılar arasındaki mesafenin daralmasına ve yakınlaşmaya yol açar.

Sanat çabalarının toplumun geniş kesimlerine yayılması, sosyo - kültürel gelişmenin bir göstergesi olarak ele alınabileceği gibi, bu bağlamda gerçekleştirilecek her etkinlik, kendinden sonra daha kapsamlı, daha anlamlı, daha sağlıklı ve nitelik bakımından çıtası daha yukarı çekilmiş yeni etkinliklerin de habercisi olacaktır.     

Ve yukarıda irdelenen sanat etkinliklerinden, bu yazıda sıralamaya gerek duymadığız daha pek çok olumlu sonuç doğurmasını beklemek yanlış olmayacaktır.

O nedenle; usta yazar Doğan Hızlan’ ın bir karikatür etkinliğinin gerçekleştirilmesi için yaptığı çağrıya benzer şekilde, gelenekleşmesini dilediğimiz bir “Kapadokya Fotograf Şenliği”, “Beyaz Atlar Ülkesi Fotograf Şenliği”, yahut organizasyonu gerçekleştirecek, destek verecek, fiilen içinde yer alacak kişi ve kurumların belirleyeceği bir başka isim altında “Fotograf Şenliği” yapılması çağrısında bulunmak isteriz, biz de.

Hem açık havada hem de kapalı mekânlarda fotograf sergilerinin ve gösterilerin yapıldığı, söyleşilerin, panellerin gerçekleştirildiği, usta fotografçıların kısa süreli atölyelerinin yapıldığı, fotografa dair basılı eserlerin tanıtıldığı ve imza günlerinin yapıldığı, …büyük bir fotograf şenliği, amatör – profesyonel bütün fotografçıların ilgisini çekecektir.        

Niteliği yüksek, içeriği geniş tutulmuş böyle bir fotograf etkinliğinin, Kapadokya yöresine ve fotograf dünyamıza çok şey katacağını ümit etmekteyiz.

“Güzel Atlar Ülkesi” (4) bir fotograf şölenini fazlasıyla hak etmektedir!

Güzel atlar ülkesi deyince, Pablo Neruda’ nın dizeleri dökülür dilimizden (5).   

Atlar (“Estravagario”dan)

Atları gördüm pencereden.

Berlin’de kıştı. Işıksızdı

ışık, göksüzdü gök.

Islak bir ekmek gibi beyazdı hava.

Ve kışın dişleriyle kemirilmiş gibi görünen

yalnız bir sirki gördüm penceremden.

Birden on atı götüren bir adam

göründü sisin arasından.

Neredeyse kımıltısız alev dalgaları gibiydiler,

fakat o saate kadar boş olan bütün dünyayı

doldurdular gözlerimde. Kusursuz, alazlı,

tuzun düşüne benzeyen yeleleriyle,

uzun temiz bacaklarıyla on tanrı gibiydiler.

Sağrıları dünyalar ve portakallardı.

Renkleri baldı, kehribardı ve ateşti.

Gururun taşından oyulmuş

sütunlardı boyunları,

ve öfkeli gözleri gösteriyordu

bir mahkûmun gücünü.

Ve orada, gün ortası sessizliğinde,

o kirli ve hüzünlü kışın ortasında,

atların o yoğun varoluşları

kandı, ritimdi, hayatın kışkırtıcı hazinesiydi.

Baktım. Baktım ve yeniden buldum bilmeden

kaynağı, o altın dansı, göğü

ve güzellikte yaşayan ateşi.

Unuttum o kasvetli Berlin kışını.

Ama unutamam atları çevreleyen ışığı.

Pablo Neruda

Çeviren: İsmail Aksoy

“Estravagario”dan (1958) .

Tekin ERTUĞ

(1)Memnuniyetle belirtmeliyiz ki yakın zamanda (geçtiğimiz günlerde) Nevşehir Belediyesince bir fotograf yarışması düzenlendi. (Bkz. http://www.cappadocia.gov.tr/). Dileriz önümüzdeki yıllarda tekrar eder ve gelenekleşir, Nevşehir Belediyesinin düzenlediği bu yarışma. Ancak, “şölen” in kapsamı bir yarışmaya nazaran oldukça geniştir. Bir Fotograf yarışmasını, Fotograf Şöleninin içinde yer alan etkinliklerden yalnızca biri olarak düşünmek gerekir. Fotograf Şöleni dediğimizde içerisinde bir fotograf yarışmasının da bulunduğu, panel, söyleşi, sunum, gezi, kitap tanıtımları ve imza günleri, sergi ve gösteri, atölye ve benzer eğitim etkinliklerinin yer aldığı kapsamı çok geniş tutulmuş daha büyük bir organizasyonu kastetmekteyiz.     

(2)Festival (Kelime Kökeni Fransızca)

www.tdk.gov.tr

festival  Fr. festival

1. Dönemi, yapıldığı çevre, katılanların sayısı veya niteliği programla belirtilen ve özel önemi olan sanat gösterisi:

2. Belli bir sanat dalında oyun ve filmlerin sunulması ve gösterilmesi sonunda ödül veya derece verilmesi biçiminde düzenlenen ulusal veya uluslararası gösteri dizisi, şenlik

3. Bir bölgenin en ünlü ürünü için yapılan gösteri, şenlik:

4. tkz. Düzensiz toplantı, curcuna:

(3)Hızlan Doğan – Kapadokya Karikatür yarışması Yapılmalı, Hürriyet Gazetesi, 30.07.2008

(4)http://www.gezikolik.com ...Helenlerin dilinde aldığı biçimiyle Cappadocia, ya da orijinal adıyla Katpatuka, yerleşik kanıya göre eski İran dilinde “Güzel Atlar Ülkesi” anlamına geliyor. “Türkiye’deki Tarihsel Adlar’” ismiyle bir kitap yazmış olan Bilge Umar ise, bu ismi yörenin baş tanrısı Khepat’dan geldiği ve Khepat-ukh yani Khepat Diyarı anlamına geldiği kanısında. Üzerinde taşıdığı kültürel ve tarihsel zenginlik nedeniyle UNESCO tarafından korunması gereken bölgeler arasına alınan (…) Kapadokya, bugünkü Nevşehir, Aksaray, Niğde, Kayseri ve Kırşehir şehirlerinin kapladığı alanda bulunuyor…

(5)http://www.antoloji.com/siir/siir/siir_SQL.asp?sair=1282&siir=544170&order=oto

EBRU TEKEREK ERTUĞ - FOTOĞRAF SERGİSİ
"KAPADOKYA"

 

Use By Author Permission Only.