KAPAK FOTOGRAFI

Fotografın, toplumun geniş kesimlerini kapsayan yaygın serüveni; resmi belgeler için çekilen “vesikalık” lar, aile albümlerine giren “hatıra” fotografları ve “portre” fotografları ile başlar ve bu serüven, gene toplumun geniş kesimleri için önemli bir görsel şölen şeklinde kartpostal ve takvim fotografları ile devam eder.

Endüstriyel gelişmelere bağlı olarak hız kazanan otomasyon ve üretim artışı ile üretim maliyetlerinin düşüşü beraberinde yeni olanaklar yarattı. Önceleri ticari amaçlı kullanımın yanında toplumun sadece satınalma gücü yüksek, sınırlı sayıdaki dar bir kesimi tarafından kullanılabilen kamera ve diğer ekipmanlar da, benzer birçok sanayi ürünü gibi yıllar içerisinde giderek yaygın bir şekilde toplumun bütün kesimlerinin sahip olabileceği farklı fiyat seçenekli ürün yelpazesi oluşturma aşamasına geldi.   

Vesikalık çeken stüdyolardan, takvim ve kartpostal için çekilen manzara fotograflarına, gazete ve dergiler için cephelerde çekilen savaş fotograflarına, moda fotograflarına, tanıtım ve reklam fotograflarına,…doğru yıllar içinde yol alan ve günlük yaşamın daha birçok alanına sızan, sınırları sürekli genişleyen ve en nihayet amatör fotograf çabaları içinde de yer bulan, bu kendine has alanın, özellikle amatörlere ilişkin bir boyutunu irdelemek isteriz.

Amatörler çok ender durumlarda fotograf uğraşılarının sonunda masraflarının karşılığını telafi edebilseler de, kimine göre pahalı olan (dijital sistemin geliştirilmesiyle birlikte fotografın pahalı bir uğraşı olduğunu söylemek eskiye göre biraz daha zorlaşmıştır) bu uğraşılarında, çoğunlukla yaşamlarının başka alanlarından fedakârlık etmek durumunda kalırlar.

Bu tespit şüphesiz doğrudur. Ancak, bütün hobiler, amatör çabalar ve sanatsal uğraşılar için aynı tespit geçerlidir. Olta balıkçılığı, dağcılık ya da koleksiyonculuk, resim ya da heykel ve tabii ki kitap okumak..., her ne varsa hayatın içinde, insanın yapmayı düşüneceği, hemen tümü, hayatın başka alanlarından fedakârlık etmeyi gerektirecektir, özellikle de üst sınırı düşük bir bütçe ile yaşayan insanlar için.

Öte yandan, henüz başlangıcını yaşadığımız 21. yüzyıl insanının olmazsa olmazlarından biri de “hobi” dir. Kimi için hoşça vakit geçirebileceği hobi düzeyinde amatör bir uğraşı, kimi için de amatör ya da profesyonel “sanat” uğraşısıdır. Böyle bir uğraşının birey için psiko-sosyal kazanımları ve önemi dikkate alındığında, o uğraşıyı hayata geçirebilmek için yapılacak fedakârlığın kayda değer olmadığı da rahatlıkla söylenebilir.

Bununla birlikte, özellikle sanat bağlamındaki amatör çabaların sonunda elde edilecek küçük gelirler, söz konusu amatörlerin daha sonraki çabaları için uygun zemin hazırlayacak, motive edecek ve yeni şeyler yapması için teşvik görevi üstlenecektir.

Birçok yol ve yöntem düşünülmüş, denenmiş ve denenmektedir belki amatör fotografçılarca. Hatta, fazlasıyla önemsediğimiz için şimdi önereceğimiz şeyin de çok kişi tarafından hayata geçirildiğini düşünmekteyiz. Belki daha fazla üzerinde durmak, ısrarlı ve inatçı olmak, yol ve yöntemleri daha da geliştirmek gerekmekte. Bu düşünceden yola çıkarak, bir kez daha hatırlatmak dileğindeyiz sadece.

Kitap kapağı olmayı fazlasıyla hak eden, özellikle bazı kitapların içeriğiyle yüzde yüz örtüşen ne kadar çok niteliği yüksek fotograf bulunduğunu bilmek için sadece fotografa ilişkin internet sitelerine bir göz atmanın yeterli olacağını düşünüyoruz. Sözlerimiz, “fotograflar kitap kapağı olamıyor” şeklinde bir yanlış anlaşılmaya yol açmasın. Çok sayıda fotograf bu güne dek kitap kapağı olmuştur, bunu bilmekteyiz. Ama böyle olması hali, daha fazla sayıda niteliği yüksek fotografın yeni kitapların kapağını süslemesi fikrine engel değildir.

O nedenle amatör fotografçı dostların, dosyalar oluşturup yayınevleriyle iletişim kurmalarının dikkate değer sonuçlara yol açabileceği kanısındayız. Yukarıda irdelediğimiz fedakârlıkların sonunda ortaya çıkan eserlerinin bir ölçüde değerlendirilebilmesi ve amatör fotografçıların giderlerinin kısmen karşılanabilmesi için önemli bir çıkış olacağını ve bunların da ötesinde fotograf dışındaki diğer basılı eserlerle (şiir, öykü, roman, deneme, bilimsel eser,…vb) fotografın dayanışarak, birlikte hareket edebileceği son derece olumlu bir sürece daha fazla katkı vereceğini ve o süreci güçlendirerek geliştireceğini düşünmekteyiz.

Tekin ERTUĞ