MÜZEDEKİ MOZAİKLER VE FOTOGRAF

Büyüleyici güzelliğe ve etkiye sahip ender buluntulardan olan mozaikler, dünyanın sadece birkaç yerinde günümüze kalmayı başarabilmişlerdir. Hasarlı da olsalar, kazılar sonucu ortaya çıkartılabilen mozaiklerin her biri diğerinden anlamlı ve kıymetlidir. Günümüze kalabilen mozaiklerin önemli bir kısmı da Antakya yöresinde ortaya çıkartılmış ve Hatay Arkeoloji Müzesinde koruma altına alınmıştır.

Bu hazineler; sonraki kuşaklara, yüzyıllar sonrasına, ancak uygun koruma koşulları oluşturulabildiği takdirde miras olarak bırakılabilirler.

Müzeler, bunu başarabildikleri, bu mirası koruyabildikleri için çok önemlidirler.

Ne var ki, müze inşa edip, buluntuları burada muhafaza edecek en uygun koşulları oluşturmak da bir başına yeterli olmamaktadır. Müzeler, aynı zamanda ziyarete açık yerlerdir. İnceleme yapmak yahut sadece görmek ve merak gidermek isteyen herkesin faydalanabileceği ortak mekanlardır aynı zamanda müzeler.

Yeri doldurulamaz - paha biçilemez nitelikteki böyle hazineler için, birinci ayak; onları bulundukları yerde tespit edip, minimum seviyede hasarla toprak altından çıkartmayı başarabilecek bilgi, görgü, ekipman sahibi ve aynı zamanda son derece özverili, eğitilmiş - yetişmiş kadroların mevcudiyetidir. İkinci ayak; bunların uygun koşullarda korunabilmesini sağlayacak müzelerin inşasıdır. Üçüncü ayak; müzelerde görev yapabilecek nitelikte eğitimli - görgülü personel bulundurulması, müze binasının ve burada muhafaza edilen buluntuların düzenli olarak bakımlarının yapılmasıdır. Ve tabii ki bütün bu sayılanların giderlerini karşılayacak kaynağın temini - finansmanın tedarik edilmesi en başta gelen koşuldur.

Hepsinin eksiksiz olduğunu varsayarsak; geriye kalan ve dördüncü ayağı teşkil ettiği düşünülebilecek olan önemli diğer şey ise ziyaretçilerdir. Müzeler gezilirken, ziyaretçilerin uyması gereken çok önemli kurallar geliştirilmiştir, müze yönetimlerince. Bu kuralların neredeyse tamamı uluslararası normlara göre konmuştur ve bunların hiç biri, kişisel istemlere göre yahut rastgele uygulanan kurallar değildir.                        

Özellikle fotografçıların ilgisine - merakına daha yakın durdukları için, hemen her fotografçı çok daha iyi bilir ki; Dünyanın kimi büyük müzelerinde, görevli personel tarafından ziyaretçilerin fotograf makineleri alınıp bir kasaya konur ve ancak müzeden çıktıklarında, fotograf makineleri iade edilir. Müzede çekim yapılmasına izin verilmez.

Öte yandan bir kısım müzelerde çekim yapılmasına izin verilir ama müzede korunan nesnelere zarar vereceği gerekçesiyle, flaş kullanımına müsamaha gösterilmez. Bunu ifade eden yazılı levhalar vardır ve daha girişte müze görevlileri “lütfen flaş kullanmayın” diye yüksek sesle ziyaretçileri uyarırlar.

Mamafih, hiçbir uyarı kimi insan için her nasılsa dikkate değer değildir. Duyuları kapalıdır böylelerinin. Sıradan bir mezbelelikte dolaşır gibi peş peşe flaş patlatarak dolaşırlar müzede. Yeniden uyarmanız da kâr etmez. Cebelleşmeye, hakaret işitmeye, yaka paça olmaya hazır olmanız gerekir. Umurunda değildir onların, gezdikleri yerin niteliği ya da önemi. Fotograf makineleri girişte ellerinden alındıysa, muhakkak cep telefonları ile çekim yaparlar. Fotograf makineleri ile girebildilerse, bu kez batarya - pil bitinceye kadar flaşla veryansın ederler.

Fotograf sanatına tutkun, amatör fotografçı dostlarımız da yaparlar mı bunu?

Bu neviden bir soruyu fotografçılara sormayı abes buluruz. Çünkü böylesi hayati kuralları önemseyen, sindiren insanlar olmaları gerektiğine inanırız. Böyle duyarsızlıklara tanık olduklarında da, herkesten önce müdahale eden, engelleyen kimseler olduklarını düşünmek isteriz.        

Hatay Arkeoloji Müzesindeki o muhteşem mozaikleri izlerken; görevlilerin bütün uyarılarına, aralıksız tekrar eden anonslarına, birebir müdahalelerine rağmen, onlarca flaş fütursuzca patladı çevremizde. Bu ne aymazlıktır, bu ne vahim bir cehalettir, bu nasıl bir duyarsızlıktır anlamak mümkün değil.

Fotografçı dostlarımız aracılığıyla, o emsalsiz mozaiklerin fotografları eşliğinde ve uygar bir platformda bu çok önemli uyarıyı iletmeyi görev sayarız

Lütfen, herkes, bir müzenin hak ettiği özeni göstererek, kurallar çerçevesinde ziyaretini gerçekleştirsin.

Ve lütfen, müzede fotograf çekerken hiç kimse flaş kullanmasın.

Tekin ERTUĞ

“MOZAİKLER”